.nl | .be

Leiderschap

5 tips om verder te komen met business games

Zakelijke spelsimulaties of business games hebben veel potentie om veranderprocessen te begeleiden, strategieën te verkennen en meer. De toepassing van dit instrument is echter voor de meeste organisaties relatief nieuw en expertise is dun gezaaid. Waar moet je op letten bij het inzetten van simulaties? Vijf tips.

Inkoopprocessen coördineren om de marges te vergroten. Groeiprocessen afstemmen om de productkwaliteit te bewaken. Het gevoel voor de corporate values versterken in een snel veranderende omgeving. Salesmensen trainen. Het zijn zo maar wat recente voorbeelden van de toepassing van business games in verschillende bedrijven. Het instrument wordt door steeds meer organisaties ontdekt. De opmars van zakelijke spelsimulaties gaat, gezien de mogelijkheden, nog relatief langzaam. Mits goed toegepast zijn simulaties een instrument dat organisaties veel kan brengen. Op maat gemaakte simulaties kunnen managers en professionals inzicht in de dynamiek van organisatievraagstukken geven en biedt een veilige leeromgeving om te ontdekken wat wel en niet werkt. Ze leren hun eigen rol in de bedrijfsprocessen en de consequenties van hun gedrag kennen, waarmee die processen sterk te verbeteren zijn. De kennis van en ervaring met dit soort simulaties is in de meeste organisaties echter nog dun gezaaid. Vijf tips voor het inzetten van business games. #1 Weet wat je ermee wilt De mogelijkheden van spelsimulaties en de gamification van processen zijn veelsoortig, en om ze goed te benutten moet je weten wat je wilt. Een relatief eenvoudige vorm is het ondersteunen van de training van bijvoorbeeld sales- en helpdeskmedewerkers, met het introduceren van feedback en competitie-elementen. Complexere toepassingen worden bijvoorbeeld gebruikt voor het ondersteunen van veranderprocessen of strategieontwikkeling. De beste resultaten bereik je met simulaties die naadloos op de processen die je wilt verbeteren aansluiten. ‘Daarom moet het leerdoel van tevoren volkomen helder zijn’, zegt Thomas Benedict. Benedict is directeur van het adviesbureau InContext dat simulaties bij tientallen bedrijven begeleidde. ‘Daarna kun je zorgen dat je spel de processen goed weerspiegelt.’ Meestal houdt dat in dat een maatwerksimulatie moet worden gemaakt. In sommige gevallen kan een standaardsimulatie worden gebruikt, die aan de specifieke omstandigheden binnen de organisatie wordt aangepast. Juist omdat de simulatie de specifieke situatie van de organisatie nabootst, heeft ze zo veel effect bij het verbeteren van processen. Benedict: ‘Klanten waarvoor we een simulatie hebben ontwikkelt kunnen vaak niet geloven hoeveel impact het op hun mensen heeft.’ #2 Blijf dicht bij de realiteit ‘Hoe dichter je bij de realiteit kunt blijven’, zegt Horst Streck, ‘hoe sterker het spel doorgaans wordt.’ Streck is directeur digitale intelligentie bij Vixion en auteur van het boek Gamification, de kracht van beleving. Streck: ‘Een belangrijk kenmerk van spelsimulaties is dat de deelnemers geen theoretische kennis opdoen, maar leren doordat ze iets ondergaan en beleven. Dat heeft veel invloed op hun gedrag.’ Om dat voor elkaar te krijgen moet de realiteit zo goed mogelijk in de game terugkomen. Streck beschrijft een project waarbij hij voor een grote onderwijsinstelling een game bouwde waarmee de studenten de startup van een onderneming naspeelden. De feedback op het gedrag van de studenten was op de realiteit gebaseerd. ‘Het was voor de studenten een onvergetelijke ervaring. Sommigen zijn hierna met een succes een bedrijf gestart.’ #3 Creëer een open speelveld Een veel gemaakte fout, aldus Sune Gudiksen, is dat spelsimulaties worden gezien als alternatief voor ‘ouderwetse’ instructie. Gudiksen is een Deense onderzoeker en ondernemer en gepromoveerd op het gebruik van games bij organisatieontwikkeling. Hij is ook eindredacteur van het binnenkort te verschijnen boek Gamification for business. Gudiksen: ‘Een spel kan top-down worden ingericht. Er wordt bijvoorbeeld in voorgeschreven hoe een nieuw bedrijfsproces moet worden uitgevoerd.’ Maar wat business games volgens Gudiksen zo sterk maakt, is dat je samen nieuwe oplossingen kunt ontdekken. ‘Dat kan alleen als ze voldoende ruimte bieden voor interactiviteit en inbreng van de teamleden. Waarbij het topmanagement open moet staan voor alternatieve zienswijzen.’ In een interactief spel waarin de deelnemers samen op zoek gaan naar de beste manier om samen te werken, ontstaat volgens Gudiksen wat meestal de belangrijkste opbrengst van de simulatie is: eigenaarschap. ‘Als je zelf over de oplossing hebt meegedacht, is het ook jouw oplossing geworden.’ #4 Zorgen voor van draagvlak Dat in games samen over oplossingen wordt nagedacht, heeft gevolgen voor wie erbij betrokken moeten zijn. In een maatwerkspel is het meestal onvermijdelijk dat het topmanagement een actieve rol speelt, aldus Benedict van InContext. ‘Bij succesvolle implementaties zie je dat de directie vrijwel altijd een rol speelt, bijvoorbeeld bij het ontwerp en de begeleiding. Het is ook aan te raden dat de directie de game zelf minimaal een keer speelt.’ Goede spelsimulaties leiden vrijwel altijd tot nieuwe inzichten over hoe bedrijfsprocessen te verbeteren zijn. Als de directie zich afzijdig houdt, kunnen die inzichten verloren gaan. #5 Inzet van meerdere vormen van expertise Een probleem bij business games is volgens Horst Streck van Vixion dat het ontwerp ervan soms bij de bestaande ICT-afdeling wordt neergelegd. Maar game-ontwikkeling vergt een andere soort expertise. Streck: ‘Ik heb vaak gemerkt dat de netwerken van oorzaken en gevolgen van een game door traditionele ontwikkelaars niet worden begrepen. Zij denken rechtlijniger.’ Als de logica van de game voor de gebruikers simplistisch aanvoelt, gaat het realiteitsgehalte verloren. In een goede spelsimulatie komt veel expertise samen, zegt Thomas Benedict. ‘Je moet de dynamiek van de bedrijfsprocessen in grote complexe organisaties doorgronden om daarvan een simulatie te kunnen maken. Daaruit moet je iets creëren dat aantrekkelijk is en de deelnemers geboeid houdt. Je moet de simulatie bovendien goed kunnen begeleiden en in staat zijn samen met de deelnemers de belangrijkste lessen eruit te trekken. Er komt veel bij een spelsimulatie kijken. Maar wat het de organisatie oplevert, weegt ruimschoots tegen de inspanningen op.’