Zijn medewerkers niet vooruit te branden en hebben ze een duwtje nodig? Geef ze in plaats van een uitbrander het gevoel dat ze macht hebben.

Dat is althans wat een manager zou moeten doen als hij afgaat op het onderzoek waarop organisatiepsycholoog Gerben Langendijk vrijdag promoveerde. Daaruit blijkt dat macht niet per se corrumpeert, maar dat mensen die zich machtig voelen ook juist sneller positief gedrag kunnen vertonen. Macht is in dat geval een katalysator om doelen sneller te bereiken.

Langendijk's onderzoek maakt een onderscheid tussen machtsgevoel en machtspositie. In het onderzoek richt hij zich vooral op het eerste en komt tot de conclusie dat mensen met een groter gevoel van macht eerder hulpvaardig gedrag vertonen.

Slechte beslissingen

Uit Amerikaans onderzoek bleek vorig jaar dat macht ook wel degelijk negatieve effecten kan hebben. Managers die zich machtig voelen krijgen een te groot vertrouwen in het eigen kunnen. Dit leidt ertoe dat ze zich weinig aantrekken van de mening van anderen met slechte beslissingen als gevolg.

Volgens Henk Volberda, hoogleraar strategisch management en ondernemingsbeleid aan de Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit, zie je dit gedrag bijvoorbeeld bij interim-managers. “Crisismanagers die een bedrijf weer gezond moeten maken, nemen meestal drastische besluiten, die doorgaans lang uitgesteld zijn en dus ook meestal goed uitpakken. Ze zijn daardoor geneigd te denken dat ze de wijsheid in pacht hebben. Maar als ze vervolgens te lang blijven hangen bij het bedrijf, zie je dat ze daarna beslissingen nemen die minder goed zijn."

Zelfoverschatting

Ook managementexpert Eric Jackson wijst in Forbes op zelfoverschatting in de top. Het is een van de zeven aanwijzingen dat een ceo slecht functioneert. Volgens Jackson overschat de topman vaak de controle die hij heeft op de bedrijfsomgeving en onderschat hij de mate waarin het lot en geluk een rol spelen bij succes.

Dat een gevoel van machteloosheid een negatief effect kan hebben op prestaties van werknemers is al langer bekend. Volgens managementexpert Jackson is het gevoel geen invloed te hebben op regels die ogenschijnlijk onzinnig lijken de hoofdreden waarom toptalent een bedrijf verlaat. Dat het tegendeel ook geldt, biedt handvaten voor de manager. De gepromoveerde Langendijk denkt dat managers met manieren die het machtsgevoel van werknemers vergroten organisaties veel positiefs kunnen brengen.

Lees ook:

• Is de ceo een mislukkeling?
  
• Win de oorlog om toptalent
  
• Macht vergroot risico op slechte besluiten
  
• Charles Handy: goede leiders nemen geen besluiten
• Management: de lessen van Wim Dik
• De kracht van delegeren
• 50 managementblunders