Expertpanel

De vraag:

De uitgestippelde strategie doet niet wat het businessplan beloofde. Het gaat niet héél slecht, maar de omzet blijft achter, net als het aantal klanten, de groei en de markt. Vasthouden laat ook geen ruimte voor het benutten van andere kansen. Maar ja, het hele mt heeft zich achter de keuze gesteld en er is geen weg terug zonder gezichtsverlies. Wanneer en hoe bepaal je het keerpunt?

- redactie MT
Antwoorden van de experts:
Managing Partner Quanteus
Managing Partner Quanteus en heeft 25 jaar ervaring in strategie- en organisatieadvies aan grotere bedrijven en multinationals via top consultancies. Sinds 2005 werkt hij via zijn eigen internationaal consultancy bedrijf, Quanteus. Leonard heeft diepe ervaring op het gebied van strategie, business planning en financiële prestatieverbetering.

'Een goede en relatief nieuwe manier om delen van je strategische keuzes te testen is om ze te beleggen in de crowd.'

Een strategie opgeven blijft een van de moeilijkste dingen die er is. Veel investeringen en strategische keuzes kennen de hockeystickcurve; eerst gaat het wat minder en pas later werpt het vruchten af. Bij een goede strategie ontwikkel je een aantal scenario’s. Dan ben je als management in ieder geval voorbereid op verschillende ontwikkelingen. Je kunt ook denken aan optietheorieën, waarbij de kosten, risico’s en opbrengsten van de ene keuze afgewogen worden tegen die van een andere. Maar dat kan een vals gevoel van controle geven. Uiteindelijk gaat het om ondernemer- en leiderschap. En daar hoort de bereidheid bij het faalrisico te dragen en de kracht te erkennen dat iets niet uitpakt zoals gehoopt.

Een goede en relatief nieuwe manier om delen van je strategische keuzes, maar zeker ook de aannames die daaronder liggen, te testen en te kijken waar die moeten worden bijgesteld, is om ze te beleggen in de crowd. Daarvoor kun je intern kijken, of een grote groep klanten vragen. Veel mensen geven veel meningen en het gemiddelde van al die meningen blijkt vaak een beter richtsnoer dan de mening van experts. Zeker als je twijfelt of de ingeslagen weg de goede is kan zo’n confrontatie met de crowd verhelderend werken.

Rector van het SIOO
Rector van het SIOO, interuniversitair centrum voor organisatie- en veranderkunde, hoogleraar Management van veranderingsprocessen in Amsterdam en hoogleraar 'Organizational Dynamics' aan Esade Business School in Barcelona. Van huis uit is hij organisatiepsycholoog.

'Een ondeugdelijke strategie is niet erg, mits je bereid bent dat te erkennen.'

Mijn advies: maak een pas op de plaats. Het is dom om uit angst voor gezichtsverlies door te gaan op een doodlopende weg. Er kunnen natuurlijk verschillende redenen zijn waarom een strategie niet werkt. Is die zo vernieuwend dat resultaten nu nog uitblijven én zijn er signalen dat doelen in de toekomst wel behaald worden? Dan is het devies: volhouden en doorgaan. Maar dat zijn uitzonderingen. Meestal is het tijd voor een koerswijziging.

Zijn de marktomstandigheden gewijzigd? Dan is het een kwestie van open een eerlijk onder ogen zien dat er een verkeerde inschatting is gemaakt en wat dit betekent voor de strategie. Interne communicatie is hierbij essentieel. Wees open, meld dat aanpassing nodig is. Meestal ligt het uitblijven van resultaten niet aan de markt, maar aan een ondeugdelijke strategie. Dat is niet erg, mits je bereid bent dat te erkennen. Zwak is sterk, in deze situatie. Fouten erkennen dwingt respect af, zeker als je de schuld neemt en de betrokkenen helder bedankt voor hun inbreng. Het is goed om tot een heroverweging te komen samen met de mensen uit het bedrijf. Zij zien elke dag waar de strategische keuzes wringen.
 

Bestuursvoorzitter van Berenschot en hoogleraar Organisatiekunde en Bestuurskunde
Bestuursvoorzitter van de Berenschot Groep en hoogleraar Organisatiekunde en Bestuurskunde bij TiasNimbas Business School. In de afgelopen jaren publiceerde hij een groot aantal artikelen en boeken over complexe netwerksturing en besluitvorming.

'Bouw vaste evaluatiemomenten in, waarbij vooraf omschreven doelen gehaald moeten zijn.'

Dit is duidelijk het hoofdstuk ‘stoppen’, voor een manager wellicht het moeilijkste hoofdstuk om onder de knie te krijgen. Angst voor gezichtsverlies is echt de allerslechtste reden om een activiteit door te zetten. Natuurlijk is het moeilijk om iets waar je veel tijd, energie, aandacht en passie in hebt gelegd af te kappen. De emotie kan je dan danig in de weg zitten. Je kunt dit voorkomen door vaste evaluatiemomenten in te bouwen, waarbij vooraf omschreven doelen gehaald moeten zijn. Dat geeft helderheid en maakt het lastig je te verschuilen achter een vooruitgeschoven resultaatlijn.

Zonder zulke doelen is het zaak de eigen performance te objectiveren. Dat kan door zelf tussentijds goed te kijken, maar vaak kun je er beter een externe partij bijhalen, die de resultaten dan afzet tegen een relevante benchmark. Verder is er nog de mogelijkheid om het strategisch pad te isoleren, door het onder te brengen in een aparte organisatie of businessunit. Dan voorkom je ‘besmetting’. Een goede manager moet ook accepteren dat hij niet altijd de aangewezen persoon is om na het stoppen de organisatie op een nieuw pad te leiden.

reacties

(2)
Pasfoto van Thomas Blekman
De markt verandert snel en bedrijven moeten door de snelheid van de markt steeds sneller op de veranderende markt inspelen. Dit vraagt om een grote flexibiliteit op strategisch gebied, die op deze manier bepalend wordt voor blijvend succes van de organisatie. Een bedrijf kan niet langer uit de voeten met een rigide strategie of verdienmodel. Gedurende het hele jaar moeten strategische besluiten genomen worden met een grotere impact op het succes van de organisatie dan voorheen. Besluitvorming krijgt daarmee kortere doorlooptijden. Een grote valkuil is dat de razendsnelle dynamiek van de markt leidinggevenden gevoelsmatig kan verleiden tot ‘flipperkastmanagement’. Er is te weinig tijd voor een doordachte tactiek om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de markt.

De stijl van leidinggeven zou daarbij moeten transformeren van afwachten en reageren naar voortdurend anticiperen en creëren. De dynamiek van de markt vereist een andere aanpak van ‘business planning’ binnen organisaties dan voorheen werd gebruikt. In een markt waar een organisatie met moeite alles zelf kan bijhouden, is het zelfs verstandig om met eigen medewerkers en strategische partners te co-creëren: gezamenlijk de strategische lappendeken samenstellen. De hamvraag is of de organisatie in staat is om alle medewerkers en de juiste externe stakeholders te betrekken bij de ontwikkeling van de nieuwe organisatiestrategie. Vaak ontbreekt zelfs de tijd om de strategie goed door te vertalen naar alle afdelingen, teams en individuen. Interpretatie van de strategie wordt maar al te vaak overgelaten aan teams of medewerkers zelf. Organisaties moeten daarnaast steeds sneller nieuwe kennis opbouwen, want kennis veroudert snel en wordt vervolgens overbodig. Reden temeer voor de samenwerking met een veelvoud aan eigen medewerkers en externe partners die de eigen kennis, middelen en ervaring aan de strategische lappendeken kunnen toevoegen.

Deze strategische lappendeken laat zich perfect schetsen aan de hand van een recent ontwikkeld middel, het ‘business model canvas’. In zijn boek Business Model Generation legt Alexander Osterwalder uit hoe een organisatie aan de hand van het business model canvas nieuwe business modellen en verdienmodellen kan genereren.

Bij strategische discussies in organisaties ontbreekt vaak het zicht op het gezamenlijk belang. Veel leidinggevenden denken soms nog te veel vanuit de eigen discipline en functie. Als iemand van de marketingafdeling in gesprek gaat met iemand van de financiële afdeling, lijken ze wel twee verschillende talen te spreken. Het business model canvas helpt managers om het grote geheel van de onderneming te zien, te doorgronden en met ideeën te komen voor verbeteringen en vernieuwingen. Het model dient als middel om de discussie op gang te brengen over de individuele bouwstenen en ook over de samenhang ertussen. Deze discussie zorgt ervoor dat de waardeproposities voor de verschillende klantsegmenten ontwikkeld kunnen worden die leiden tot verdienmodellen die de basis vormen voor succes in de markt en continuïteit van het bedrijf.

Het eigen team brengt het business model zo helder in kaart dat iedereen het speelveld begrijpt en de rol van alle spelers in het veld.

Wie het business model scherp op zijn netvlies heeft en de wereld voortdurend door die bril bekijkt en ordent, blijft wendbaar en flexibel. In een steeds sneller veranderende markt is de toekomst bijna niet te voorspellen. De tijden waarin een strategie vijf jaar de tijd kreeg om te worden gerealiseerd, zijn al lang voorbij. De radicale transparantie vraagt om alertheid en strategische flexibiliteit. Medewerkers met open ogen en oren helpen signalen op te vangen die van invloed zijn op het bijsturen van de strategie.

In het Effectuation onderzoek van Sarasvathy zegt een van de door haar geïnterviewde expert-entrepreneurs: “‘Maar ben je niet bang dat je concurrenten deze informatie krijgen en er hun voordeel mee doen?’ Ik antwoordde: ‘Het is veel riskanter dat je eigen mensen niet weten wat ze moeten doen dan dat de concurrentie achter komt. Die komt er toch wel achter. Maar als ook maar een van je eigen medewerkers niet weet waarom hij op aarde is, dan verlies je echt de aansluiting!’”

Effectuation theorie is bij velen nog onbekend. Aan de basis van deze denkwijze staan geslaagde (internationale) entrepreneurs. Wetenschappers onderzochten hoe zij te werk gaan en ontdekten vijf succesprincipes die steeds weer terugkomen, maar die ons nooit zijn geleerd; de effectuation principes:
• Het Bird in hand principe
• Het Affordable loss principe
• Het Crazy quilt principe
• Het Lemonade principe
• Het Pilot in the plane principe

Deze vijf effectuation principes zijn geformuleerd op basis van grensverleggend wetenschappelijk onderzoek van Saras Sarasvathy onder toeziend oog van Nobelprijswinnaar Herbert Simon.
Ondernemers en professionals die effectief en succesvol zijn in onzekere omgevingen geloven niet in de illusie van voorspelbaarheid, in de ‘controle paradox’. Effectuation, hun werkwijze, biedt inzicht in een effectievere en flexibelere houding.

‘Bedrijven die naast de causale benadering ook Effectuation kunnen toepassen zijn de winnaars van morgen.’ - Dr. Fred van Ommen, Senior Vice President Innovation Excellence bij Philips

‘Corporate ventures zijn net als pubers en grote bedrijven hebben grote moeite met het opvoeden ervan. Effectuation bidet een helpende hand in deze onstuimige levensfase.’ - Drs.ir. CorinaKuiper EMFC RC, Senior Director New Business Development / Venturing for Philips en Bell Mason Fellow

‘Wellicht nog een korte tijd een neologisme…Maar effectuation is nu al de ENGINE voor de groei van de Spaanse onderneming!’ - Henri Mennens, IndraSistemas – Business Transformation (Madrid), Head of Business Area: Strategy & Corporate Excellence

Met vriendelijke groet,
Thomas Blekman
oa. schrijver van het boek Corporate Effectuation.

‘Thomas geeft helder inzicht in een nieuw stuk gereedschap voor corporate organisaties. Dit in een tijd waar snelheid van uitvoering en besluitvorming nieuwe cruciale kernkwaliteiten worden.’ - Patrick van der Pijl, Producent van Business Model Generation (Alexander Osterwalder) en CEO Business Models Inc.


http://www.academicservice.nl/site/effectuation.html
http://www.youtube.com/watch?v=Ca_7AC7BUFc
http://www.youtube.com/watch?v=t5HZW4NqZ-E&feature=related
http://www.inc.com/magazine/20110201/how-great-entrepreneurs-think.html
Thomas Blekman Master Quilter ( mgtbk.nl/npz )
Pasfoto van Anita Sanders
OPROEP aan de klanten van deze zakelijk dienstverleners...!

De reacties geven blijk van strategisch inzicht. Het meest boeiende zou zijn de visie te horen van diegene die ontbreken.. twijfelen zij? Of zijn ze een andere mening toegedaan.?

Hier horen mooie grote praktijk namen onder. Politici, Beslissers in het zakenleven, Vakbonden, Onderwijsinstellingen, Bankiers, Laat u horen..! Spreek uw visie.
Wij verwachten veel van u!
U kent de randvoorwaarden voor het in praktijk brengen van mooie theorie. Kiest u voor het zal mijn tijd wel duren, of kiest u voor de reorganisatie. En zo zijn er nog wel wat weegschalen te benoemen die in balans moeten blijven. Waar u niet altijd grip op heeft.

Want het zijn natuurlijk fraaie woorden, maar ik wens u succes en moed om tot stilstand komen. Gelijk aan een oceaanstomer vol containers is daar veel tegensturing voor nodig.
Om dan vervolgens de wijsheid te hebben en een andere -wél succesvolle- koers uit te zetten. Uw gelijk zal pas blijken in de toekomst. Daar is moed voor nodig en draagvlak, zowel binnen als buiten.

Courage meneer en mevrouw de CEO!

Anita Sanders Teamcoaching obv Enneagrammen. 06 24237572 Teams & Coaching Misspennywise (secretariaatscoaching).
reageer op deze vraag



U dient ingelogd zijn om te kunnen reageren




Wachtwoord vergeten? | Registreren
 
Nieuwsbrief
Movers & shakers

Tom van der Dussen
Global Alliance Manager Philips

Hans de Preter
Sales manager Aquima

hugo beijer
directeur/eigenaar