Dit artikel is geschreven door John van Schagen (alle artikelen).

Moet u binnenkort een presentatie houden? MT helpt u graag een handje. Door te vertellen welke 10 dingen u tijdens het presenteren vooral niet moet doen.

(De tips komen van Pieter Frijters, coach en communicatietrainer. Meer informatie over hem leest u op spreek.nl en mindtuning.nl)

1. Lang voorbereiden
“Mensen die gaan presenteren maak vaak de fout om alles zeer grondig voor te bereiden. Ze schrijven dan de hele tekst uit en staan hiermee urenlang voor de spiegel. Niet doen! Gebeurt er tijdens de presentatie namelijk iets onverwachts, dan gaat het faliekant mis. Voorbereiden is vooral begrijpen waar je over praat. Als dat zo is, dan hoef je eigenlijk niet meer zoveel na te denken. Dan komt het met je voordracht ook wel goed.”


2. Meteen gaan praten
“Ik zie het maar al te vaak gebeuren. Iemand loopt naar de plek waar hij gaat presenteren en begint dan al meteen met praten. Zelfs wanneer het in de zaal nog wat rumoerig is. Ik vind het juist heel belangrijk om eerst eens rustig de zaal in te kijken. Dan kun je namelijk zien of iedereen zijn aandacht erbij heeft en dus bereid is om naar je verhaal te luisteren. Wie meteen begint met spreken overrulet zichzelf in feite. Zo van: ik begin maar vast met praten, want dan ben ik sneller door mijn tekst heen.”


3. Beginnen met een vraag
“Het is een soort trend om de presentatie te beginnen met een vraag. Daarmee zou je de interactie met het publiek meteen een boost geven. Toch is dit ten strengste verboden. Zo verleg je de aandacht naar het publiek, terwijl het juist de bedoeling is om de aandacht naar jezelf te trekken. De groep vindt dat helemaal niet erg. Zij zitten daar namelijk om naar jou te komen luisteren.


4. Over de hoofden kijken
“Ik zie het zelfs de meest bekende managementgoeroes doen: over de hoofden heen kijken. Punt is dat je dan te weinig contact legt met de mensen die je wilt aanspreken. Het is daarom echt zaak om in de groep te kijken, want alleen zo ben je bezig om echt te communiceren. Je neemt dan signalen waar uit het publiek die belangrijk zijn voor je presentatie. Op die manier pijl je ook veel beter of iedereen nog wel bereid is om naar je te luisteren.”


5. In de ogen kijken
“Mensen aankijken dus. Maar weet het verschil tussen aankijken en staren. Ik raad het je af om de mensen in de zaal langer dan drie seconden recht in hun ogen aan te kijken. De ogen zie je weliswaar als je naar een gezicht kijk, maar kijk er niet te lang in. Dat is een natuurwet. Zodra twee dieren elkaar recht in de ogen aankijken, dan wordt het knokken. Twee mannen in een café, hetzelfde verhaal. Het roept spanning op, terwijl het juist de bedoeling is om ontspannen te blijven wanneer je je verhaal doet.”


6. Je hoofd stilhouden
“Wat mij opvalt, is dat veel mensen tijdens het presenteren hun hoofd nauwelijks naar links of rechts draaien. Ze kijken dan automatisch vanuit hun ooghoeken. Dan ben je dus in wankel evenwicht. Dat is niet iets wat je bewust meekrijgt, maar onbewust speelt het wel een rol. En misschien nog wel belangrijker: je straal geen vertrouwen uit. Juist dat aspect is ontzettend belangrijk als je wilt dat je verhaal overkomt.”


7. De zinnen hoog eindigen 
“Neem de zin: ik ben het helemaal met je eens. Eindig je die met een hoge toon, dan komt dat weinig sprankelend en zelfs een beetje ongeloofwaardig over. Als je hem met een lage toon eindigt, dan straal je daarmee de autoriteit uit die je nodig hebt. Het komt op die manier stukken geloofwaardiger over. Laag eindigen wil overigens niet zeggen dat je elke zin vlak en monotoon moet uitspreken. Varieer met hoogte om zo woorden te benadrukken, maar eindig zoals gezegd bij voorkeur met laag.”


8. Vragen individueel beantwoorden
“Er komt een vraag uit het publiek. Een vraag die een goed antwoord verdient. Maar daarbij is het wel zaak dat je dat antwoord niet alleen deelt met de persoon die de vraag heeft gesteld. De andere mensen in de zaal hebben daar net zoveel recht op. Betrek ze er dus bij, zo houd je bovendien de aandacht beter vast.”


9. De PowerPoint herhalen
“De PowerPoint mag in dit lijstje niet ontbreken uiteraard. Mijn tip? Wees vooral zuinig met je sheets. Die moeten echt iets toevoegen. Dat betekent dat je je publiek dus niet moet trakteren op sheets die zijn volgeschreven met zinnen, die jij daarna nog eens gaat herhalen. Besef ook het geringe belang van de PowerPoint. Als dat nu echt zo belangrijk was, waarom heb ik dan nog nooit een presidentskandidaat gezien die het gebruikt?”


10. Overal een antwoord op willen geven
“Durf te zeggen: dat weet ik niet. Mensen die presenteren, maken nog wel eens de fout om op elke vraag een antwoord te willen geven. Zelfs als ze dat eigenlijk niet weten. Als je doet voorkomen dat je alles weet, dan komt dat in feite heel dom over. Iets niet weten geeft altijd nog meer vertrouwen dan alles weten.”

Lees ook:

• Overtuigen doet u zo
• Nooit meer saaie presentaties
• Zo overtuigt u met uw stem
• 15 manieren om een presentatie te verknallen
• Routekaart naar een goede speech

• Lees ook het boek De kunst van het speechen