Wat Cruijff nooit zal leren

10 feb 2012  |   Peter van Lonkhuyzen  
Cruijff

Sinds deze week mag Johan Cruijff zich officieus de baas van Ajax noemen. De RvC gooit de handdoek in de ring. Maar een leider zal Cruijff nooit worden.


De zege van Cruijff bij Ajax is compleet: de directie weg, de club in bestuurlijke chaos. Kennelijk moet je eerst brokken maken om in de situatie te komen dat iedereen naar je luistert. En komende tijd gaat heel Ajax naar Cruijff luisteren. Hij zal zijn eigen directie en trainersstaf kunnen aanstellen en zijn technische plannen uitvoeren. Helaas zit in Cruijff geen leider verborgen, en de overwinning deze week kan de grootste nederlaag uit zijn loopbaan blijken te zijn. Hieronder staan een paar aspecten die Johan Cruijff nooit zal leren over leiderschap.

Binding

Een van de belangrijkste kenmerken van een leider is dat hij de mensen in zijn bedrijf kan binden. Cruijff heeft een aantal geniale kwaliteiten, hij bezit een enorm voetbalinzicht en hij kan spelers beter maken. Dankzij zijn historische populariteit heeft hij de machtstrijd gewonnen, maar het is ten koste gegaan van veel expertise in de club, die moet nu worden aangevuld. Cruijff kent maar één wijsheid, namelijk zijn eigenwijsheid, en hij zet mensen met een afwijkende mening aan de kant. Zijn volgers, verenigd in de ‘groep Cruijff’, hebben niet genoeg in huis om een complexe organisatie als een voetbalclub te organiseren, maar Cruijff is te eigenzinnig om mensen te accepteren die dat wel kunnen. Een leider moet tegenspraak dulden, zoals topmanagers weten; ze moeten die tegenspraak zelfs organiseren. Cruijff snijdt elke tegenspraak weg.

Visie

De kern van de problemen bij Ajax ligt volgens Cruijff op het technisch vlak. Het plan-Cruijff zou de richting moeten wijzen naar verbetering. Maar techniek en spelopvattingen kunnen nooit de reden alleen zijn dat een club afglijdt. Ajax presteert al meer dan 10 jaar ondermaats gezien zijn begroting. Trainers, spelers en spelopvattingen, kwamen en gingen zonder dat het veel uitmaakte. Intussen bleef de club sinds de beursgang in 1998 een bestuurlijke wanboel, met een onoverzichtelijke kluwen van (leden)raden, besturen en directiefuncties. Een bedrijf zonder eenduidige bestuursstructuur is gedoemd om ten onder te gaan aan interne machtstrijd, en dat is precies waar Ajax onder leed. Cruijff heeft de wanorde de afgelopen maanden alleen maar erger gemaakt, en hij is er de persoon niet naar om dat probleem op te lossen.

Verantwoordelijkheid

Het meest essentiële kenmerk van een leider is verantwoordelijkheidsgevoel. Dat gevoel is Cruijff vreemd. Cruijff redeneert en handelt niet in het belang van de club, maar vanuit zichzelf en vanuit het onwrikbare geloof dat hij gelijk heeft. Bij Ajax had hij vorig jaar de mogelijkheid om met Marco van Basten als directeur te werken en met een raad van commissarissen die in grote lijnen op zijn hand was. Op dat moment was het zeker in het belang van Ajax geweest om met deze coalitie verder te gaan, en niet in een slepend juridische gevecht te belanden. Maar Cruijff verkoos de confrontatie. In zijn loopbaan is confrontatie de rode draad: de dingen moeten op zijn manier gebeuren, anders is hij vertrokken. Een leider die confrontatie als belangrijkste middel hanteert, kan nooit langer dan 1 of 2 jaar functioneren. En dan nog alleen als hij een zeer slaafse organisatie aanstuurt.

Al deze dingen zal Cruijff nooit leren over leiderschap. Want zodra de resultaten van Ajax op het veld tegenzitten, zullen de supporters (met hun beruchte korte lontje) zich ook tegen Cruijff keren. Dan zit ‘El Salvador’ al snel thuis, met een ongelukkig gezicht, mokkend op ‘hun’ die tegen hem zijn. Hopelijk voor Ajaxfans is de (financiële en sportieve) puinhoop die hij dan achterlaat, niet té groot.

Afbeelding: Laia

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Zitten kan dodelijk zijn: de opkomst van de anti-ergonomie

Zitten kan dodelijk zijn: de opkomst van de anti-ergonomie

‘Zitten is een werkwoord’, zei Gerrit Rietveld al. Dus zitten moet niet al te comfortabel zijn, zeggen de anti-ergonomen. Lees verder

Waarom willen we macht? Omdat we niet willen dat anderen het hebben

Waarom willen we macht? Omdat we niet willen dat anderen het hebben

Waarom willen we eigenlijk zo graag de macht? Vooral omdat we niet willen dat anderen het hebben, zegt Bas Haring. Lees verder

‘Ik wil zin geven aan de keuze van mijn zoon’

‘Ik wil zin geven aan de keuze van mijn zoon’

Lessen van gewone mensen die ongewone dingen doen. Deze keer: Paul Rötschke, oprichter van stichting Michaelson in Eindhoven. Lees verder

Vandaag besluit over beursgang ABN Amro; Refresco gaat al voor 14,50 euro

Vandaag besluit over beursgang ABN Amro; Refresco gaat al voor 14,50 euro

Plus: Retail profiteert van lagere huurprijzen, Helpling haalt geld op en twijfel over ASML drukt koers. Lees verder

Bob en de grensoverschrijdende communicatie

Bob en de grensoverschrijdende communicatie

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Bob doet zijn best. Deze keer blijkt dat grensoverschrijdende communicatie nog niet meevalt. Lees verder

Betere leider worden? Begin met zelfregulatie

Betere leider worden? Begin met zelfregulatie

'Jezelf leren kennen' is geen vaag jaren-70-mantra, maar helpt een betere leider te worden. Gelukkig is er nu veel goed onderzoek dat erbij kan helpen. Lees verder

Waarom de organisatiecultuur van S&H werkt

Waarom de organisatiecultuur van S&H werkt

Deel 8 van een serie over organisatieculturen. S&H hanteert strakke principes, en dat mag geld kosten. En het werkt. Lees verder

Facebook breidt Messenger uit; Toerisme in Nederland flink gegroeid

Facebook breidt Messenger uit; Toerisme in Nederland flink gegroeid

Plus: DAF ziet afzet dalen, besluit over windmolens en ontslag Clarkson kan BBC tientallen miljoen kosten. Lees verder

Slecht nieuws voor de manager: het worden er minder, en niemand is tevreden over ze

Slecht nieuws voor de manager: het worden er minder, en niemand is tevreden over ze

Managers komen maar niet uit het verdomhoekje. Niet alleen daalde hun aantal vorig jaar met 30.000, ook genieten ze weinig vertrouwen. Lees verder

Deze 5 trends op SXSW moet je kennen als manager

Deze 5 trends op SXSW moet je kennen als manager

Inspiratie genoeg op het festival South by Southwest in Texas. Ouke Arts deelt de inzichten die hij er afgelopen week opdeed. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X