De maand mei kent een hoop vrije dagen. Toch zijn niet alle feestdagen goed voor een dagje vrij. Hoe zit dat?

Volgende week woensdag is het 5-5-2010. Toch is het niet gezegd dat deze editie van Bevrijdingsdag voor u automatisch een vrije dag betekent. Claudia van Tuuren, HR-adviseur van NCP Groep, vertelt wat u nog meer moet weten over vakantieaanvragen, verplicht verlof en uw twee campingweken op de Veluwe.

Eerst 5 mei, hoe zit het nu eigenlijk met die dag?

“Sinds 1990 is 5 mei een officiële nationale feestdag. Toch is het geen verplichte vrije dag. In de meeste CAO’s is vastgelegd dat er om de vijf jaar een vrije dag wordt gegeven. Dat zijn de zogeheten lustrumjaren als 2005, 2010, 2015 en zo verder. Als hierover geen afspraken zijn vastgelegd, dan is het aan de werkgever om te beslissen of je een dagje vrijaf krijgt.”

Hoeveel vakantiedagen heb ik per jaar?

“De vakantiewetgeving schrijft voor dat alle werknemers in ons land jaarlijks recht hebben op vakantie met behoud van salaris. Het wettelijk minimum staat op vier keer het aantal werkuren per week. Wie bijvoorbeeld een fulltime baan heeft van veertig uur, heeft recht op vier keer veertig vakantie-uren per jaar. Honderdzestig in totaal dus. In CAO’s, bedrijfsreglementen en arbeidsovereenkomsten kunnen daar bovenop nog aanvullende vakantie-uren zijn opgenomen.”

Ik wil de laatste twee weken van juli met de caravan op pad. Kan de werkgever mij dwingen om mijn vakantie in een andere periode te plannen?

“De huidige vakantiewetgeving schrijft voor dat de werkgever ‘in principe moet instemmen’ met de vakantiewensen van de medewerker. Soms kan van deze regel worden afgeweken. Denk aan bouwvakkers en leraren, die actief zijn in sectoren waarvoor een collectieve vakantie is vastgesteld. Het kan ook zijn dat hierover in de arbeidsovereenkomst specifieke afspraken staan vermeld. Indien de vakantiewens betekent dat de baas met zijn bedrijfsvoering in de knel komt, dan kan hij op zijn strepen gaan staan en ben je genoodzaakt om de plannen te wijzigen. In dat geval moet de werkgever wel akkoord gaan met een andere vakantieperiode van twee weken lang of twee maal een week.”

Hoe lang heeft een werkgever de tijd om te reageren op mijn vakantieverzoek?

“Twee weken nadat je je vakantiewensen kenbaar hebt gemaakt en bij voorkeur schriftelijk. Doet hij dat niet, dan is de vakantie vastgesteld en kun je de caravan alvast gaan inrichten. Voor extra vakantiedagen die bovenop het wettelijke minimum komen, kan eventueel een andere termijn gelden. Die moet dan wel van tevoren schriftelijk zijn vastgelegd.”

Ik werk momenteel op maandag, dinsdag en donderdag. Nu wil de baas dat ik de donderdag inruil tegen vrijdag. Moet ik hiermee akkoord gaan?

“Dat hangt er helemaal vanaf van wat er schriftelijk is vastgelegd. Als in de arbeidsovereenkomst staat dat je op maandag, dinsdag en donderdag werkt, dan moet de arbeidsovereenkomst worden opengebroken. Een werkgever kan dit niet zomaar eenzijdig veranderen. Wanneer is vastgelegd dat de werkdagen na overleg worden vastgesteld, dan kan de werkgever de werknemer verzoeken om het arbeidschema aan te passen. Hierbij is het wel van belang dat een werkgever de noodzaak van veranderen aangeeft. Ook moet hij je voldoende tijd geven om eventuele privézaken te regelen.”

Kan de baas mij verplichten om op bepaalde dagen vrij te nemen?

“Ja, die mogelijkheid heeft hij. Via de arbeidsovereenkomst of de CAO kan je werkgever op voorhand vaste vakantieperiodes of snipperdagen aanwijzen.”

Mag ik niet opgenomen vakantiedagen altijd meenemen naar het volgende jaar?

“Wanneer er aan het einde van het jaar vakantierechten overblijven, dan neem je die automatisch mee naar het volgende jaar. Vakantierechten vervallen pas vijf jaar na het ontstaan. In sommige organisaties geldt de regeling dat er een maximaal aantal vakantiedagen naar het volgende jaar mogen meeverhuizen. De werkgever verplicht je daarmee in feite de overige vakantiedagen te laten vallen. Wettelijk gezien is dat niet toegestaan.”

NCP Groep is er voor werving en selectie, assessment, HR-advies en interim.