Wie: Frits Tazelaar (63) is hoogleraar sociologie Universiteit Utrecht

Onderzoekt: De kwaliteit van beslissingen van managers (samen met TU/E-hoogleraar Chris Snijders)

Stelt: ‘Mensen in zijn algemeenheid en managers in het bijzonder zijn niet zo goed in complexe inschattingen en beslissingen, en zeker niet zo goed als ze zelf denken dat ze zijn.’

Hoezo? “Mensen dénken vaak dat ze veel ervaring hebben. En vaak is dat ook wel zo. Maar opmerkelijk genoeg levert die ervaring ze niet altijd veel op als het gaat om complexe inschattingen en beslissingen. Wij tonen aan dat voor dit soort taken ervaring bij managers vaak eerder een last dan een lust is. Ze beoordelen en beslissen vaak op basis van heel specifieke ‘voorbeeldcasussen’ in hun hoofd en doen dat, met het toenemen van ervaring, meer en meer op een nogal gekke, barokke manier. Young professionals doen het vaak aanmerkelijk beter, omdat zij de kenmerken van een specifieke casus zorgvuldiger ‘wegen’ en beoordelen.

Het ontbreekt managers te veel aan systematische feedback, waardoor ze onvoldoende leren van hun fouten. Onze les is: ga niet te makkelijk op je geheugen af, want dat houdt je voor de gek. Mensen kunnen heel slecht inschatten wat gemiddelde kansen zijn, en helemaal hoe groot de afwijkingen daarvan zijn. Daarom adviseren wij systematisch databases op te bouwen met casussen, en meer beslissingen daarop te baseren. Relatief simpele compuetrformules blijken daarbij al heel nuttig te zijn. Als mensen zeggen: “Voor mij geldt dat niet, want ik heb er een neus voor”, dan moet je extra opletten. Want in de huidige managementpraktijk is die neus meestal gebrekkig. Sterker nog: diegene die zichzelf het meest overschat, scoort vaak het slechtst. Natuurlijk, jij kunt als manager net die ene uitzondering op de regel zijn. Maar uit ons onderzoek blijkt klip en klaar dat je daar maar beter niet op kunt rekenen.”

Frits Tazelaar schreef samen met Chris Snijders het boek Klapschaatsen in management. Lees meer hierover in het artikel ‘Wantrouw de onderbuik’.