Er zijn twee fundamenteel ­verschillende categorieën: conventioneel duurzaam beleggen en fiscaal vrijgesteld duurzaam beleggen. De laatste vorm dateert van 1995, toen de overheid de regeling Groen Beleggen in het leven riep. Doel was duurzame ­projecten in Nederland op het gebied van natuur en landschap, biologische landbouw, energie en duurzame woningbouw gefinancierd te krijgen. Krijgen zulke ­projecten een ‘groenverklaring’ van de overheid, dan mag er in belegd worden via ­zogeheten groenfondsen. U belegt dan dus niet in waardepapier (aandelen of obligaties) maar in reële projecten. ­Bovendien betaalt u geen 1,2 procent ­vermogensrendementsheffing én ­vermindert uw belastingaanslag via een heffings­korting met 1,3 procent. Tot een bedrag van 55.145 euro (in 2010) ­betekent dat dus een maximaal éxtra ­rendement van 2,5 procent. Later zijn ook ­culturele fondsen in het leven ­geroepen, en sociaal-ethische fondsen om projecten in derdewereld­landen te ­financieren. ­Beleggingen ­daarin worden, in grote lijnen, fiscaal hetzelfde ­behandeld als de groenfondsen. Het ­kabinet-Rutte neemt zich voor aan de 1,3 procent heffingskorting een eind te maken. Als dat doorgaat, blijft er dus maar 1,2 ­procent fiscaal voordeel over, waarmee de verhouding met een spaarrekening ­ineens weer de verkeerde kant opvalt.

In het andere geval, dat van ­conventioneel duurzaam beleggen, gelden andere regels. Er wordt belegd in een fonds dat aandelen of obligaties koopt in ­bedrijven die voldoen aan duurzaamheidseisen. Die bedrijven worden dus niet alleen geselecteerd op financiële ­criteria, maar ook op hoe ze omgaan met het milieu en hun mensen. Zulke fondsen ­hanteren verschillende strategieën. Ze sluiten sectoren uit als de ­wapenindustrie, de tabakssector of de bio-industrie, ­investeren in de best in class in ­bestaande sectoren (wat ­bijvoorbeeld geldt voor Nederlandse ­multinationals als Philips, Akzo, TNT en ­Unilever), of juist in bedrijven uit ­duurzame sectoren (cleantech, watertechnologie) of in een combinatie van deze. Beleggen in deze fondsen is even ­risicovol als beleggen in ‘reguliere’, niet-duurzame fondsen en kent dus ook ­hetzelfde ­fiscale regime. Groen is dus duurzaam, maar duurzaam is niet altijd groen.