MT-redacteur Arjan Zweers interviewde in 2011 dertien leiders van grote bedrijven. Tijd om de balans op te maken. Welke bouwstenen ­hebben ze gemeen? Eerste conclusie: de baas is een baken geworden.

Het zijn barre tijden om leider te zijn. Jarenlang konden ceo’s van grote bedrijven zich verschuilen achter één grote waarde: die van de aandeelhouder. Maar nu de crisis wild om zich heen slaat, is die eendimensionaliteit niet zo zeker meer. De aandeelhouder? Ja, natuurlijk, nog steeds belangrijk. Winst moet er nog steeds gemaakt worden. Want groei blijft hoe dan ook belangrijk. Maar voor alles moet die tegenwoordig wel duurzaam wezen. En dat modieuze ‘duurzaam’ kent vele dimensies. Groen, natuurlijk, maar ook in de betekenis van bestendig, met respect voor alles en ­iedereen. De medewerkers, de aandeelhouders, de klanten, de klanten van de klanten, de overheden en zelfs de samenleving at large. Voor de corporate leaders van vandaag is het een stuk lastiger manoeuvreren dan voor hun voorgangers van pakweg een decennmium geleden. Zij moeten een antwoord vinden op grote dilemma’s. Prevaleert intern of extern? Het klantbelang of het belang van de medewerker? De aandeelhouders of het milieu? Het zijn deze keuzes die samen het leiderschap anno 2011 definiëren.

Uitstralen

Voor MT interviewde ik het afgelopen jaar dertien corporate leaders, ceo’s van naam, in een poging iets van de werkwijze en agendering van die mannen aan de top te achterhalen. Hoe slagen zij erin om in deze hectiek rust te blijven uitstralen? Hoe komen ze tot hun visie, en hoe formuleren ze die zodat anderen zich aan hun leidende rol onderwerpen?
Als journalist ben ik cynicus van beroep. En toch kan ik er niet omheen. Leiders zijn bijzondere mensen. En de goede, die maken het verschil. Een goede leider van deze tijd biedt overzicht en inzicht. Hij bepaalt niet meer, maar geeft richting. Hij biedt de mensen om hem heen visie en houvast. Hij is getransformeerd van baas tot baken.

Eigen bril

Het is een minstens even grote verantwoordelijkheid als die van de oude leider, die ouderwets de lakens uitdeelde. Want een goede leider moet eenduidig worden geïnterpreteerd. Logisch dus dat Marijn Dekkers van chemiereus Bayer toch even vroeg om mijn teksten goed te kunnen lezen. “Het moet er zo staan dat de OR hetzelfde leest als de aandeelhouders”, was zijn argument. Want iedereen moet door zijn eigen bril hetzelfde zien als ze kijken naar die ene centrale figuur. Alleen dan kan hij een rustpunt zijn met de geloofwaardigheid om zowel het baken te zijn als die voor anderen te verzetten.
Het is bijna onmenselijk, het portret van ‘de’ nieuwe leider. Maar met dertien puzzelstukjes ontstaat er wel een bruikbaar en hopelijk inspirerend beeld.

Voor de hele serie: mt.nl/leiderschap

> Dit artikel is afkomstig uit MT Magazine. Klik hier om het magazine online te bestellen.