Dit artikel is geschreven door John van Schagen (alle artikelen).
WERELDMANAGER
Nederlanders. Je komt ze overal in de wereld tegen. Ook in het mondiale bedrijfsleven. Elke donderdag portretteren we zo’n Hollandse manager in het buitenland.
Deze editie:
Jose Matthijsse
>> Commercieel directeur Brasco in Congo-Brazzaville Expat worden in het hartje van Afrika. Het is niet de eerste plek waar de meeste Nederlanders met carrièrewensen over de grens aan zullen denken. Maar voor José Matthijsse kwam deze bestemming niet zomaar uit de lucht vallen. Eerder al werkte ze drie jaar voor het Afrika-team van Heineken om de verkoop van bier op dit continent een slinger te geven. “Het buitenland heeft altijd al mijn interesse gehad. Dankzij mijn werk had ik delen van Afrika al leren kennen. Tijdens voortgangsgesprekken met je werkgever komt het wonen en werken in zo’n land dan ter sprake. Ik had eigenlijk direct zin in het avontuur. Mijn partner heeft iets langer moeten wennen aan het idee.”
Matthijsse studeert levensmiddellentechnologie in Wageningen. In 1995 rondt ze deze studie af en gaat aan de slag als technoloog bij Van Melle. Daarna volgt een aanstelling bij Smith’s Chips. Rond de eeuwwisseling komt ze in dienst bij Heineken. Hier werkt Matthijsse onder meer bij de exportdivisie en op het kantoor in Alkmaar om de horecamarkt in het dorstige Noord-Holland te bedienen. In de zomer van 2010 volgt de overstap naar Congo-Brazzaville. De voormalige Franse kolonie in het hart van Afrika, grenzend aan de grotere broer Democratische Republiek Congo. Matthijsse werkt hier als commercieel directeur voor Brasseries du Congo, de Heineken-brouwerij van het land en in de volksmond aangeduid als Brasco.
Drie vragen aan de wereldmanager
Wat mis je aan Nederland?
“Het gemak. Gewoon even bellen en morgen heb je de spullen in huis. Dat is in Afrika toch echt even anders.”
Is het er veilig?
“Het is hier erg veilig. De eerlijkheid gebied me wel te zeggen dat we een bewaker bij de poort hebben zitten en die is er echt niet alleen maar om inbrekers weg te houden. Het drugsgebruik is hier laag en gewapende overvallen of protesten kennen we vrijwel niet."
Congolezen zijn….
“Aardige, vrolijke en oppurtunistische chaoten die weinig plannen maar op het laatste moment altijd weer een oplossing weten te vinden."“De manier van werken in dit land is compleet anders dan wij in Nederland gewend zijn. Je moet vooral harder achter dingen aanlopen om ervoor te zorgen dat ze voor elkaar komen. Stel, we zetten promotiedames in voor de horeca. Die lopen dan weliswaar vriendelijk rondjes, maar verkopen nagenoeg niets. In Nederland weten we hoe reclame werkt en snappen we dat juist dat de bedoeling is van zo’n actie. Hier in Congo-Brazzaville moet je echt tot in de details uitleggen waar het om gaat. Assertiviteit zit gewoon niet in de aard van deze mensen. Het is ze nooit aangeleerd. Dat betekent dat je dingen moet controleren om te zien of het gebeurt zoals jij dat voor ogen hebt. Overigens is het niet zo dat Afrikanen niet willen werken. De mensen die ik meemaak willen juist ontzettend graag bijleren. Het gaat erom dat je met ze aan de slag gaat en tijd neemt om dingen goed uit te leggen. En ja, dat kost wat energie.”
Net als het werken is ook het leven in Afrika volgens Matthijsse ‘100 procent anders’ dan in Nederland. Even naar de supermarkt of winkel is er vaak niet bij. Reden? De spullen die we hier gewoon uit de schappen halen zijn in Congo-Brazzaville vaak niet voorhanden. “Op donderdag worden de supermarkten bevoorraad. Dan heb je de meeste kans dat er weer voldoende etenswaren en andere producten zijn en is het een kwestie van inslaan. Als wij met Heineken een promotie-actie op poten zetten, dan moet ik dat minimaal zes maanden van tevoren bedenken. Zo lang duurt het voordat de reclame-artikelen binnen zijn.” De jonge kinderen kunnen zich ondanks het ontbreken van de nodige luxe prima staande houden in het Afrikaanse land. Matthijsse heeft er twee. De oudste van het stel is 5 en zit op een Franse school. Als voormalige kolonie wonen er nu eenmaal veel Fransen in dit land. “Je maakt je toch wel wat zorgen in het begin. Hoe gaan ze het hier vinden? Maar het is bijzonder hoe snel die oudste de Franse taal heeft opgepikt. Ook de jongste praat nu al bijna beter Frans dan Nederlands.”
Terug naar Nederland zit er voorlopig nog niet in. Straks in de zomer voor een paar weken vakantie dan, maar daarna is het met het vliegtuig weer terug naar Afrika. De komende twee jaar blijft ze in ieder geval nog voor Brasco werken. “Het is het klassieke verhaal van de expat”, zegt Matthijsse. “Eén keer worden uitgezonden smaakt naar meer. Wellicht dat het opnieuw een land in Afrika wordt. Als het weer er maar een beetje aangenaam is. Zo’n warm klimaat went toch behoorlijk snel kan ik je zeggen.”
>> Bekijk alle Wereldmanagers