Heerst de bijenkoningin nog steeds in het topmanagement?

19 jun 2015  |   Lilian Polderman  

Vrouwen op topposities die andere vrouwen belemmeren hogerop te komen: het bijenkoningin-syndroom. Maar dat is minder sterk dan het lijkt.

Queen bee

There is a special place in hell for women who don’t help other women,’ zei ooit voormalig Amerikaans staatssecretaris Madeleine Albright.

Maar bestaat het bijenkoningin-syndroom eigenlijk nog steeds? En waarom is een goede mix van mannen en vrouwen op de werkvloer zo belangrijk voor een gezonde sfeer?

Stereotype

Onderzoekers van de Amerikaanse Columbia Business School en van de business school van de Universiteit van Maryland doken onlangs weer eens in het zogeheten bijenkoningin-syndroom. Oftewel de situatie waarbij een vrouwelijke topmanager de vrouwen die onder haar staan niet helpt met hun weg naar de top - in het beste geval. Of erger: hen actief tegenwerkt.
 
Het gaat om een stereotype vrouw die veelvuldig is gekarakteriseerd in onderzoeken, fictie en Hollywoodfilms als The Devil Wears Prada. De term werd gemunt door de wetenschappers Graham Staines, Toby Epstein Jayaratne en Carol Tavris van de Universiteit van Michigan.

Vrouw in top vijf

Christian Dezső, assistent-professor aan de Robert H. Smith School of Business en David Ross, assistent-professor Leadership & Ethics aan Columbia Business School bekeken wie de topmanagers waren van 1.500 Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven in de periode 1991 tot en met 2011. Ze keken hierbij zowel naar de top vijf van de best betaalde managers in deze bedrijven als naar wat er was gebeurd nadat een vrouw een van de vijf hoogst betaalde banen had gekregen.

Sneeuwbaleffect

‘We verwachtten een sneeuwbaleffect aan te treffen,’ zegt Dezső. ‘Maar we zagen het tegenovergestelde. Zodra het bedrijf een vrouw had aangesteld, leken de mannen in leidende posities te vinden dat ze hun opdracht wel vervuld hadden. Daarbij komt dat ze vaak menen dat die ene vrouwelijke aanstelling hen in de ogen van de buitenwereld al een stuk vrouwvriendelijker maakt dan de meeste bedrijven. En helaas is dit nog waar ook.’
 
‘Het zou ook kunnen dat mannen zo’n eerste vrouw als zo baanbrekend en exceptioneel beschouwen dat een tweede of derde vrouw zich niet aan de eerste kan meten,’ zegt Dezső. De onderzoekers constateerden dat de kans dat een andere vrouw vervolgens ook in een toppositie bij dat bedrijf aangesteld zal worden, verminderde met 51 procent.

Impliciete quota

De schuldige hiervan was volgens het onderzoek de impliciete quotering die bij bedrijven heerst. Dit zou erop neerkomen dat bedrijven de druk voelen om een vrouw hoog in hun bedrijf aan te stellen om zo hun imago op te vijzelen. Maar wanneer dit eenmaal is gebeurd, voelen ze geen noodzaak meer om er nóg een vrouw bij te plaatsen. ‘Er zijn zo weinig vrouwen die topposities bekleden dat dit probleem zich ook niet vanzelf oplost,’ meent mede-auteur David Ross.

Dus geen bijenkoningin-syndroom

Eén ding was volgens de onderzoekers zeker: het ligt niet aan het bijenkoningin-syndroom. De paar bedrijven die namelijk geleid werden door een vrouw hadden wel degelijk meer vrouwen in hoge managementposities binnen hun bedrijf.

Gelukkiger werknemers door goede mix

Los van de vele redenen waarom het natuurlijk voor vrouwen buitengewoon fijn is als ze niet uit topmanagementposities zouden worden geweerd, is het ook voor de algehele sfeer in een bedrijf bevorderlijk als er op alle niveaus een goede mix bestaat tussen mannen en vrouwen. Zo’n mix zou volgens een recent Fins onderzoek namelijk leiden tot gelukkiger werknemers, meer productiviteit en minder verzuim. ‘Mannen en vrouwen voelen zich niet alleen beter als ze samenwerken,’ zegt Katrin Olafsdottir, hoogleraar aan de Universiteit van Reykjavik, ‘ze werken ook beter.’
 

Lees meer over vrouwen en management:

Gerelateerde artikelen:


Meer over business:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Innovatie is... goed spieken bij een andere branche

Innovatie is... goed spieken bij een andere branche

Waarom het wiel uitvinden als anderen dat al eerder deden? Ramon Vullings helpt bedrijven te innoveren door goed af te kijken. Lees verder

VDL gaat op voor recordjaar; Jumbo tevreden over La Place, en Zuidas bijna uitverkocht

VDL gaat op voor recordjaar; Jumbo tevreden over La Place, en Zuidas bijna uitverkocht

Plus: miljarden voor ceo's als ze stoppen, schadeclaim voor Deloitte en Franse overheid zwijgt over Renault-gesjoemel. Lees verder

Deze 72 innovaties bepalen onze toekomst; wen er maar aan

Deze 72 innovaties bepalen onze toekomst; wen er maar aan

Binnen 20 jaar zijn we altijd en overal 'connected'. Dat leidt tot deze 72 dingen die we binnenkort heel gewoon gaan vinden. Wen er maar vast aan... Lees verder

Zo maakt u van uw veranderproces een succes

Zo maakt u van uw veranderproces een succes

Medewerkers zijn soms net mensen en mensen hebben moeite met verandering. Om toch het containerschip dat uw bedrijf is bij te sturen moet u dan ook zorgvuldig te werk gaan. Tijdens de masterclassreeks Verandertools leert u hoe. Lees verder

Hoe ook steeds meer maakbedrijven crowdfunding ontdekken

Hoe ook steeds meer maakbedrijven crowdfunding ontdekken

Doordat traditionele banken nog steeds huiverig zijn voor financiering, groeit de interesse in alternatieven als crowdfunding. Oók onder maakbedrijven. Lees verder

Farmaciereus Pfizer neemt concurrent over - Nog meer Sjoemelproblemen VW

Farmaciereus Pfizer neemt concurrent over - Nog meer Sjoemelproblemen VW

Plus: Gedonder rond Volkswagen duurt voort, goed nieuws voor Holland Casino en niet langer bonussen bij belegger Woodford. Lees verder

Van deze Slack-ceo mag je al om half 6 naar huis

Van deze Slack-ceo mag je al om half 6 naar huis

Je kunt maximaal 6 tot 8 uur per dag productief zijn, aldus Stewart Butterfield, ceo van 'browser van de toekomst' Slack. Lees verder

Millennial, ga eens op vakantie! (en maak meer promotie)

Millennial, ga eens op vakantie! (en maak meer promotie)

Millennials zijn workoholics en gaan te weinig op vakantie. Maar daarmee maak je niet eerder promotie. Lees verder

Waarom de boetes voor Rabobank-bankiers niet werken

Waarom de boetes voor Rabobank-bankiers niet werken

Vier medewerkers van de Rabobank kregen van de Dutch Securities Institute (DSI), het zelfreguleringsorgaan van de effectenbranche, boetes opgelegd. De vier waren betrokken bij het manipuleren van het Euriborrentetarief. Hebben boetes zin? Lees verder

Hoe belangrijk bijscholing is op de werkvloer (en hoe HTM het aanpakt)

Hoe belangrijk bijscholing is op de werkvloer (en hoe HTM het aanpakt)

Een nieuwe machine of andere manier van werken: je medewerkers moeten ermee overweg leren gaan. Het belang van bijscholing op de werkvloer. Lees verder

Whitepapers
Meer whitepapers »
 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X