Heerst de bijenkoningin nog steeds in het topmanagement?

19 jun 2015  |   Lilian Polderman  

Vrouwen op topposities die andere vrouwen belemmeren hogerop te komen: het bijenkoningin-syndroom. Maar dat is minder sterk dan het lijkt.

Queen bee

There is a special place in hell for women who don’t help other women,’ zei ooit voormalig Amerikaans staatssecretaris Madeleine Albright.

Maar bestaat het bijenkoningin-syndroom eigenlijk nog steeds? En waarom is een goede mix van mannen en vrouwen op de werkvloer zo belangrijk voor een gezonde sfeer?

Stereotype

Onderzoekers van de Amerikaanse Columbia Business School en van de business school van de Universiteit van Maryland doken onlangs weer eens in het zogeheten bijenkoningin-syndroom. Oftewel de situatie waarbij een vrouwelijke topmanager de vrouwen die onder haar staan niet helpt met hun weg naar de top - in het beste geval. Of erger: hen actief tegenwerkt.
 
Het gaat om een stereotype vrouw die veelvuldig is gekarakteriseerd in onderzoeken, fictie en Hollywoodfilms als The Devil Wears Prada. De term werd gemunt door de wetenschappers Graham Staines, Toby Epstein Jayaratne en Carol Tavris van de Universiteit van Michigan.

Vrouw in top vijf

Christian Dezső, assistent-professor aan de Robert H. Smith School of Business en David Ross, assistent-professor Leadership & Ethics aan Columbia Business School bekeken wie de topmanagers waren van 1.500 Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven in de periode 1991 tot en met 2011. Ze keken hierbij zowel naar de top vijf van de best betaalde managers in deze bedrijven als naar wat er was gebeurd nadat een vrouw een van de vijf hoogst betaalde banen had gekregen.

Sneeuwbaleffect

‘We verwachtten een sneeuwbaleffect aan te treffen,’ zegt Dezső. ‘Maar we zagen het tegenovergestelde. Zodra het bedrijf een vrouw had aangesteld, leken de mannen in leidende posities te vinden dat ze hun opdracht wel vervuld hadden. Daarbij komt dat ze vaak menen dat die ene vrouwelijke aanstelling hen in de ogen van de buitenwereld al een stuk vrouwvriendelijker maakt dan de meeste bedrijven. En helaas is dit nog waar ook.’
 
‘Het zou ook kunnen dat mannen zo’n eerste vrouw als zo baanbrekend en exceptioneel beschouwen dat een tweede of derde vrouw zich niet aan de eerste kan meten,’ zegt Dezső. De onderzoekers constateerden dat de kans dat een andere vrouw vervolgens ook in een toppositie bij dat bedrijf aangesteld zal worden, verminderde met 51 procent.

Impliciete quota

De schuldige hiervan was volgens het onderzoek de impliciete quotering die bij bedrijven heerst. Dit zou erop neerkomen dat bedrijven de druk voelen om een vrouw hoog in hun bedrijf aan te stellen om zo hun imago op te vijzelen. Maar wanneer dit eenmaal is gebeurd, voelen ze geen noodzaak meer om er nóg een vrouw bij te plaatsen. ‘Er zijn zo weinig vrouwen die topposities bekleden dat dit probleem zich ook niet vanzelf oplost,’ meent mede-auteur David Ross.

Dus geen bijenkoningin-syndroom

Eén ding was volgens de onderzoekers zeker: het ligt niet aan het bijenkoningin-syndroom. De paar bedrijven die namelijk geleid werden door een vrouw hadden wel degelijk meer vrouwen in hoge managementposities binnen hun bedrijf.

Gelukkiger werknemers door goede mix

Los van de vele redenen waarom het natuurlijk voor vrouwen buitengewoon fijn is als ze niet uit topmanagementposities zouden worden geweerd, is het ook voor de algehele sfeer in een bedrijf bevorderlijk als er op alle niveaus een goede mix bestaat tussen mannen en vrouwen. Zo’n mix zou volgens een recent Fins onderzoek namelijk leiden tot gelukkiger werknemers, meer productiviteit en minder verzuim. ‘Mannen en vrouwen voelen zich niet alleen beter als ze samenwerken,’ zegt Katrin Olafsdottir, hoogleraar aan de Universiteit van Reykjavik, ‘ze werken ook beter.’
 

Lees meer over vrouwen en management:

Gerelateerde artikelen:


Meer over business:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Bob legt het juiste gebruik van mail uit

Bob legt het juiste gebruik van mail uit

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering legt hij het juiste gebruik van de e-mail uit. Lees verder

Geef de 'sneezers' in je team meer zichtbaarheid

Geef de 'sneezers' in je team meer zichtbaarheid

Medewerkers zijn tegenwoordig gevoeliger voor gedrag van hun collega’s dan van hun manager, zegt gedragsexpert Jeroen Busscher. Hoe zorg je dan dat je als manager toch invloed hebt? Lees verder

Leer mensen te overtuigen zonder dat ze het doorhebben

Leer mensen te overtuigen zonder dat ze het doorhebben

Om van een ‘nee’ een ‘ja’ te maken moet er altijd een ‘misschien’ tussenin zitten, aldus de fictieve misleider Frank Underwood uit House of Cards. Hoe je gesprekspartner op een subtiele manier over te halen leer je tijdens Onzichtbaar Overtuigen. Lees verder

Grafiek van de dag: De peilingen van Trump beïnvloeden de waarde van de Mexicaanse Peso

Grafiek van de dag: De peilingen van Trump beïnvloeden de waarde van de Mexicaanse Peso

Hoe beter Donald Trump scoort in de peilingen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen, hoe minder de Mexicaanse Peso waard is. Deze gekke verhouding in de grafiek van de dag. Lees verder

Slimme bril maakt logistiek sneller en beter

Slimme bril maakt logistiek sneller en beter

Dankzij de slimme bril kan het meest tijdrovende en kostbare proces in een magazijn, orderpicking, een stuk sneller verlopen. Dit is er al mogelijk met augmented reality. Lees verder

'Thuisbezorgd haalt 350 miljoen bij IPO'; Ilona Haaijer getipt als commissaris Boskalis

'Thuisbezorgd haalt 350 miljoen bij IPO'; Ilona Haaijer getipt als commissaris Boskalis

Plus: Aandelen oliebedrijven schiet omhoog, meer werknemers wisselen van baan en knokpartij tijdens Georgisch verkiezingsdebat. Lees verder

Luisteren naar je klanten bij innovatie? Ligt aan het type ontwikkeling

Luisteren naar je klanten bij innovatie? Ligt aan het type ontwikkeling

Of je nu wél of niet naar klanten moet luisteren bij het ontwikkelen van nieuwe producten, ligt aan het type innovatie. Dat blijkt uit onderzoek van Erasmus-professor Jan van den Ende. Lees verder

'Als leider moet je beweging creëren'

'Als leider moet je beweging creëren'

Goudhaantje Nanouke van ’t Riet werkt al meer dan 15 jaar bij de NS. Ex-Goudhaan Marjan Rintel is sinds een jaar haar baas. Wat hebben zij met en aan elkaar? ‘Ik ben nog altijd verbaasd dat ze me op haar eerste werkdag opbelde om koffie te gaan drinken.’ Lees verder

Grafiek van de dag: verkopen Nokia tegenover iPhone

Grafiek van de dag: verkopen Nokia tegenover iPhone

Nokia maakte woensdag bekend niet langer eigen smartphones te maken. Het einde van een tijdperk met het welbekende deuntje, snake en de oude, onverwoestbare 3310. Lees verder

5 gave kantoren in Nederland

5 gave kantoren in Nederland

Met alleen een pingpongtafel redden startups het al jaren niet meer. Ook bij de grote bedrijven wordt het steeds meer een speeltuin op kantoor. 5 gave kantoren in Nederland. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X