Daan Roosegaarde: 'Crisis doet beroep op creativiteit'

18 nov 2013  |   Peter Boerman  

Nieuw denken ontstaat als mensen ergens in geloven, of als ze wanhopig zijn, zegt ontwerper Daan Roosegaarde.

Daan Roosegaarde-portrait- high res

Daan Roosegaarde lijkt overal te zijn. Sinds de 34-jarige ontwerper slash filosoof slash pionier slash kunstenaar slash ondernemer begin september optrad bij Zomergasten wil iedereen hem als spreker hebben. Niet zo gek: als er iemand kijk heeft op en ervaring heeft met 'De Nieuwe Realiteit', dan is hij het wel.

Alternatief

Het begint volgens hem allemaal met 'nieuw denken'. 'Innovatie ontstaat als je mensen laat zien dat er een alternatief is, en dat het werkt.' Hij verwijst naar het project in Beijing waar hij nu aan werkt. De bedoeling is de smog in de parken in de stad te lijf te gaan met een soort speciale stofzuiger, die de vervuiling op de grond laat neerslaan. 'We realiseren ons dat het oude systeem crasht', legt hij uit. 'We zijn op zoek naar een nieuw systeem, maar we weten nog niet hoe dat eruitziet. Dat geeft niet, dat is juist kenmerkend voor het nieuwe denken. We zoeken, we experimenteren.'

Minder autorijden

Smog afvangen is een voorbeeld van dat nieuwe denken, zegt hij. 'De overheid zegt: laten we minder gaan autorijden, meer gaan fietsen. Maar dat werkt niet, iedereen wil gewoon blijven rijden, maar mensen willen ook schone lucht. Dan moet je dus kijken of je het ook anders kan oplossen. Als je mensen laat zien dat zo'n alternatief er is, zullen ze dat niet weigeren. Als ze eenmaal zo'n schoon park gezien hebben, zullen ze smog niet meer voor lief nemen.'

Irritatie

De principes van het nieuwe denken kun je overal op toepassen, denkt Roosegaarde. 'Het begint met irritatie met het oude denken', zegt hij. 'Als je merkt: het werkt niet meer, als mensen er niet meer in geloven. Dan moet je niet angstvallig proberen ze daar toch van te overtuigen, dan moet je een nieuwe manier vinden.' Daar zit ook vooral zijn eigen toegevoegde waarde, zegt hij. 'Mijn rol als innovator en kunstenaar is om mensen anders te laten samenwerken, op een manier die ze zelf traditioneel niet zouden verzinnen.'

Smart highway

Hij doelt bijvoorbeeld op de 'smart highway', de slimme snelweg, waarvoor hij Rijkswaterstaat en bouwer Heijmans bij elkaar bracht. Het project draait onder meer om slimme verlichting, energie oogsten en verkeerstekens die zich aanpassen aan de wegsituatie. Heijmans ontwierp de 'snelweg van morgen', met ‘glow-in-the-dark belijning’, ‘dynamische verf’, ‘interactief licht’ en een ‘electric priority lane’. Het leverde de bouwer eind augustus de prestigieuze INDEX Award 2013 op, en begin deze maand ook nog een innovatieaward van Accenture.

Van Gogh-fietspad

Hieruit voortvloeiend wordt in Eindhoven gewerkt aan een 'Van Gogh-fietspad', met lichtjes die gedurende de dag opladen en 's avonds een sfeervol patroon vormen. Het is 'nieuw denken', omdat het inspeelt op de wens van duurzaamheid, gecombineerd met innovatieve techniek. 'De stroomprijzen stijgen. Daardoor worden deze projecten voor Rijkswaterstaat heel interessant. Je ziet echt: poef! Het oude systeem werkt niet meer, we moeten op zoek naar iets nieuws, wat minstens even goed werkt, maar tegelijk op alle fronten intelligenter is.'

Kunst

Maar dit verhaal horen we toch al langer? Vergis je niet, zegt Roosegaarde. Misschien wordt het al langer gezegd, pas nu is het ook in de praktijk goed te zien. 'Neem nou zo'n Heijmans. Ik denk dat ze 5 à 6 jaar geleden kunst van me zouden hebben gekocht. Nu werken we samen aan een smart highway. Dat is echt nieuw denken, hoor. Daarvoor stonden dit soort organisaties een paar jaar geleden echt stukken minder open.'

Wanhopig

Organisaties komen toe aan dit nieuwe denken, zegt Roosegaarde, 'óf als ze er sterk in geloven. Of als ze wanhopig zijn. En het liefst nog een combinatie van die twee. Ze moeten samenwerken, op plekken waar ze dat nooit eerder hebben gedaan. Als je dan nog een ontwerper hebt die niet van 'ja-maar' houdt, ben je een heel eind op de goede weg.'

Comfortzone is niet meer

De crisis helpt daar alleen maar bij, zegt Roosegaarde. Veel bedrijven en organisaties zijn in elk geval de wanhoop nabij. 'De crisis doet zeker een beroep op onze creativiteit', zegt hij. 'De comfortzone, die is er niet meer. Als je blijft doen wat je altijd deed, zul je vastlopen, zoveel is duidelijk. Iedereen ziet ook wel dat de crisis niet meer weggaat. Zelfs Rutte zegt het nu. Maar dat wil niet zeggen dat je moet stilzitten, juist niet! We moeten alle kennis en energie die er is, op universiteiten, in kennisinstellingen, en bij bedrijven, bij elkaar brengen en gebruiken voor proeftuinen en laboratoria om te komen tot nieuwe oplossingen voor bestaande problemen. Daar zijn we als Nederlanders ook goed in, dus laten we dat als speerpunt pakken. Denk over de grenzen van je eigen vakgebiedje heen. Een soort Bauhaus 2.0, waarbij verschillende disciplines werken aan 'een beter leven'. Volgens mij is het mogelijk.'

Dit is de tweede aflevering in een serie over De Nieuwe Realiteit, een thema dat ook in de volgende printeditie van Management Team centraal staat. Op de hoogte blijven? Neem een abonnement.

Eerder in deze serie:

Gerelateerde artikelen:


Meer over business:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Tedje van de week: David Grady - Hoe de wereld te redden van slechte vergaderingen

Tedje van de week: David Grady - Hoe de wereld te redden van slechte vergaderingen

Waarschijnlijk zit je te vaak in vergaderingen waar je eigenlijk niets te zoeken hebt. David Grady legt je uit hoe je dat kunt oplossen. Lees verder

5 ceo's die hun eigen salaris verlaagden

5 ceo's die hun eigen salaris verlaagden

Om van het 'gezanik' omtrent zijn inkomen af te zijn heeft politie-adviseur Bernard Welten gisteren gevraagd om zijn salaris te verlagen. Deze 5 topmannen gingen hem voor. Lees verder

Welke God schuilt er in jou en je collega's?

Welke God schuilt er in jou en je collega's?

In elk persoon schuilt een God of Godin. Dat is het uitgangspunt van In touch women resource management, een bedrijf op het gebied van talent- en organisatieontwikkeling. Lees verder

Grafiek van de dag: Twitter-aandeel stijgt door overnamegeruchten, gebruikers minder enthousiast

Grafiek van de dag: Twitter-aandeel stijgt door overnamegeruchten, gebruikers minder enthousiast

Door de overname geruchten wordt een aandeel Twitter steeds meer waard. In de grafiek van de dag: de gebruikersaantallen stijgen een stuk minder hard. Lees verder

'Beïnvloed je team, niet de individuele leden'

'Beïnvloed je team, niet de individuele leden'

Je kunt veel beter proberen je team beter te maken dan de individuele personen, concludeert Yolanda van Heese. 7 Tips om je team beter te maken. Lees verder

Nederland meest concurrerende land van EU - SNS wordt 'Volksbank'

Nederland meest concurrerende land van EU - SNS wordt 'Volksbank'

Plus: Musk wil naar Mars, autobouwers op weg naar 5G en goed Olympisch jaar voor Nike. Lees verder

Mythe: Heb je talent dan is succes gegarandeerd

Mythe: Heb je talent dan is succes gegarandeerd

Stelling: Talentvolle mensen hebben het, een soort X factor. Wat ze ook oppakken, het wordt een succes. Lees verder

'Banken veel te machtig bij faillissement'

'Banken veel te machtig bij faillissement'

Banken hebben veel te veel macht bij een faillissement. Curatoren stappen daarom steeds vaker naar de rechter omdat ze vinden dat de bank te ver gaat. Lees verder

Zo ben je nooit meer druk

Zo ben je nooit meer druk

'Druk druk druk’ zeggen veel managers als je vraagt hoe het gaat. Tijdens het seminar Nooit meer druk van Tony Crabbe leer je in één dag hoe jij en je team niet meer doorlopend druk zijn. Lees verder

'Zelfhulpboeken zorgen voor stress en angst niet goed genoeg te zijn'

'Zelfhulpboeken zorgen voor stress en angst niet goed genoeg te zijn'

Volgens de Deense hoogleraar Psychologie Svend Brinkmann brengt de eindeloze stroom zelfhulpboeken niet het geluk waar we naar op zoek zijn. Zijn ‘anti-zelfhulp’boek 'Standvastig' moet uitkomst bieden. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X