ING baseert zich voor zijn voorspelling op de de zogenoemde misery-index, een optelsom van het werkloosheidspercentage plus inflatie. Deze index geeft aan dat de ellende de komende kwartalen zal afnemen. De positieve ontwikkeling wordt ingezet door de verwachting dat de inflatie gaat dalen.
Volgens de economen zijn inflatie en werkloosheid vormen van ‘economische ellende’, die voor huishoudens veel tastbaarder zijn dan bijvoorbeeld de economische groei. Hoe hoger de index, des te slechter voor gezinnen. Wie zijn baan verliest, ziet zijn koopkracht immers fors dalen. En stijgende prijzen voelt iedereen in de portemonnee.
> Lees ook: Inflatie holt koopkracht uit
De graadmeter voor economische ellende bereikte vorig kwartaal een piek. De werkloosheid was toen 5,4 procent en de inflatie 2,7 procent. Daarmee bedroeg de ellende-index 8,1 procent, het hoogste niveau sinds halverwege 2005. Sinds eind 2009 liep de index in Nederland gestaag op, vooral doordat de inflatie flink steeg. Ook de werkloosheid nam in die periode toe, maar iets minder snel.
Het Economisch Bureau van ING verwacht dat de misery-index heeft gepiekt en vanaf nu voorzichtig daalt. De inflatie neemt af en daardoor komt de graadmeter voor economische tegenwind de komende kwartalen lager uit. De inflatie was mede door de stijgende olieprijs hoog opgelopen. Daardoor gingen benzine, energie en andere producten fors in prijs omhoog.
De werkloosheid loopt volgend jaar wel verder op. Maar omdat de inflatie iets harder omlaag gaat dan dat de werkloosheid oploopt, daalt de misery-index. De economie draait niet hard genoeg om iedereen die dat wil aan een baan te helpen. De slappe tijd betekent ook dat bedrijven maar mondjesmaat hun prijzen kunnen verhogen omdat anders hun klanten weglopen.
De dalende misery-index vormt een lichtpuntje tussen de tegenvallende cijfers over de Nederlandse economie. Minder inflatie is gunstig voor de koopkracht van consumenten. Dat neemt niet weg dat de Nederlandse economie volgens het economisch burean momenteel krimpt. Bovendien neemt in 2012 de werkloosheid met 60.000 mensen toe.