Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Het LiDRS-model geeft inzicht in je leiderschapskwaliteiten

Het LiDRS-model geeft inzicht in je leiderschapskwaliteiten

Het LiDRS-model helpt om inzicht te krijgen in je leiderschapskwaliteiten. Aan de hand van bouwstenen kan je jezelf ontwikkelen, legt Jochen Hekker uit. Lees verder

Werner Vogels: 'Amazon is een startup'

Werner Vogels: 'Amazon is een startup'

Een miljardenbedrijf met een startupmentaliteit? Dat is Amazon volgens zijn Nederlandse CTO Werner Vogels. Lees verder

Jan Aalberts: 'Er is niet één succesknop'

Jan Aalberts: 'Er is niet één succesknop'

'Het leven zou fantastisch zijn als er één succesknop was waaraan je kon draaien', zei Jan Aalberts tijdens het Maakindustrie100-Event. Lees verder

Ballast Nedam stelt jaarcijfers weer uit; Telegraaf en Dasym samen in nieuwe ideeën

Ballast Nedam stelt jaarcijfers weer uit; Telegraaf en Dasym samen in nieuwe ideeën

Plus: Amazon lijdt verlies door hoge investeringen, Camiel Eurlings krijgt trap na en Deutsche Bank krijgt miljardenboete. Lees verder

Bob handelt effectief een slechtnieuwsgesprek af

Bob handelt effectief een slechtnieuwsgesprek af

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer handelt hij effectief een slechtnieuwsgesprek af. Lees verder

Supermarktmerken als wereldverbeteraars

Supermarktmerken als wereldverbeteraars

In de supermarkt zijn consumenten te verleiden door informatie over slechte producten te verstoppen. Maar eerlijk zijn zou wel eens beter kunnen uitpakken. Lees verder

Annemarie van Gaal: 'Denk nooit dat je het zelf het best weet'

Annemarie van Gaal: 'Denk nooit dat je het zelf het best weet'

Nooit denken dat je het zelf het beste weet. Dat was de les die Annemarie van Gaal woensdag gaf bij het Maakindustrie100-Event. Lees verder

Het Maakindustrie-100 Event: gelukkig hebben we de foto's nog...

Het Maakindustrie-100 Event: gelukkig hebben we de foto's nog...

Huisman is nu écht voor de allerlaatste keer winnaar van de Maakindustrie-100 van MT. Lees verder

De Bijenkorf profiteert van rijke klanten; De Maakindustrie-100 van 2015 is uit!

De Bijenkorf profiteert van rijke klanten; De Maakindustrie-100 van 2015 is uit!

Plus: topman Euronext vertrekt, ASML-order betekent doorbraak en Apple Watch vanaf 8 mei te krijgen. Lees verder

De maakindustrie leeft: dit is de top-100 van 2015

De maakindustrie leeft: dit is de top-100 van 2015

De Nederlandse maakindustrie staat weer volop in de spotlights. MT presenteert voor het derde jaar op rij de kampioenen: de Maakindustrie-top100. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X