Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Dit zijn de stijgers en dalers in de luchtvaartindustrie

Dit zijn de stijgers en dalers in de luchtvaartindustrie

De concurrentie in het luchtruim is moordend. Welke luchtvaartbedrijven kloppen aan de deur en welke passen op hun tellen? Lees verder

Wordt 'achteraf betalen' de doorbraak van PayPal?

Wordt 'achteraf betalen' de doorbraak van PayPal?

PayPal maakt achteraf betalen voor e-commerce mogelijk. Wordt het de definitieve doorbraak van de betaaldienst? Lees verder

Nieuwe ceo SBS; Randstad reorganiseert; Zalando maakt winst

Nieuwe ceo SBS; Randstad reorganiseert; Zalando maakt winst

Plus: Winst FrieslandCampina keldert, ACM onderzoekt overname Tentoo en Avaaz en Tutu tegen ABP.  Lees verder

8 tips voor meer vertrouwen op de werkvloer

8 tips voor meer vertrouwen op de werkvloer

De crisis heeft het gevoel van vertrouwen tussen werkgever en werknemer flink aangetast. 8 tips voor herstel. Lees verder

Bob merkt dat afscheid nemen nog knap lastig is

Bob merkt dat afscheid nemen nog knap lastig is

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering blijkt afscheid nemen nog knap lastig. Lees verder

Waarom startups de nieuwe kennisbron zijn voor TMG

Waarom startups de nieuwe kennisbron zijn voor TMG

TMG, uitgever van grootste krant van krant van Nederland, zoekt naar innovatie die niet gebonden is aan bedrijfsbelangen. Hoe zit dat? Lees verder

'Shell verkoopt olievelden Nigeria'; Zara haalt 'Jodenster-shirt' uit de handel

'Shell verkoopt olievelden Nigeria'; Zara haalt 'Jodenster-shirt' uit de handel

Plus: UPC en Ziggo moeten dokken, SNS maakt minder verlies, Alibaba ziet winst verdrievoudigen en Ryanair komt met business class. Lees verder

Arko van Brakel: 'Ga terug naar de waarden van je bedrijf'

Arko van Brakel: 'Ga terug naar de waarden van je bedrijf'

Veel bedrijven houden stug vast aan hun normen, ondanks alle nadelen. Arko van Brakel roept op terug te gaan naar de bedrijfswaarden. Lees verder

'Tegenspraak is nog een pril vakgebied'

'Tegenspraak is nog een pril vakgebied'

Binnen management is tegenspraak weinig ontwikkeld. ‘Managers willen niet horen dat ze onvoldoende worden tegengesproken.’ Lees verder

HP sleept Deloitte voor de rechter; Philips-spinout naar Medtronic

HP sleept Deloitte voor de rechter; Philips-spinout naar Medtronic

Plus: Betalen via Facebook, Ziggo mag verkocht, Philips-spinout naar Medtronic, woede over Hema's Piet en dodelijk salaris. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X