Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gerelateerde artikelen:


Meer over De experts:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Appeltje voor de dorst? Aan deze 4 zaken slaat Apple zijn spaarvarken stuk

Appeltje voor de dorst? Aan deze 4 zaken slaat Apple zijn spaarvarken stuk

Beleggers krijgen eindelijk hun appeltje voor de dorst uit Cupertino. En de R&D voor de Apple Car kost miljarden dollars.  Lees verder

De 3 uitdagingen van KPN-ceo Eelco Blok

De 3 uitdagingen van KPN-ceo Eelco Blok

'Harde werker' Eelco Blok moet de komende maanden een aantal kastanjes uit het vuur halen. We zetten er een paar op een rij. Lees verder

5 tips om een zelfsturende machine van uw organisatie te maken

5 tips om een zelfsturende machine van uw organisatie te maken

Steeds meer organisaties in Nederland stappen over op zelfsturing. Hartger Ruijs (Computest) vertelt hoe dat in de praktijk gaat. Lees verder

Leiding geven is een vak. Waarom laten we mensen daar zomaar 'inrollen'?

Leiding geven is een vak. Waarom laten we mensen daar zomaar 'inrollen'?

Leiding geven is echt een vak, constateert Taco Oosterkamp. Waarom promoveren we dan nog steeds iedere goede professional tot manager? Lees verder

Verkoopdip iPhone houdt aan; Amerikaans herstelplan Volkswagen goedgekeurd

Verkoopdip iPhone houdt aan; Amerikaans herstelplan Volkswagen goedgekeurd

Plus: C&A-icoon Godfried Brenninkmeijer overleden, KLM wijst aanbod vakbond af en BP kent mindere tijden. Lees verder

Hospitality tot in het extreme: een kijkje op een butlerschool

Hospitality tot in het extreme: een kijkje op een butlerschool

Wereldwijd zijn er maar twee butlerscholen met een eigen residentie. Eén ervan is te vinden in het Belgische Hertsberge. Een reportage. Lees verder

'Leider in de publieke sector moet steeds meer duizendpoot zijn'

'Leider in de publieke sector moet steeds meer duizendpoot zijn'

De eisen aan managers in de publieke sector worden steeds hoger, blijkt uit recent promotieonderzoek. 'De roep om handelend vermogen groeit.' Lees verder

Maarten Steinbuch (TUE): 'Nederland een van de pioniers in elektrische auto's'

Maarten Steinbuch (TUE): 'Nederland een van de pioniers in elektrische auto's'

Door gul overheidsbeleid loopt Nederland voorop in elektrische auto's. Gebruik die voorsprong nu, stelt Maarten Steinbuch. Lees verder

Wat hebben Pellè, Hulk en Seedorf in China te zoeken?

Wat hebben Pellè, Hulk en Seedorf in China te zoeken?

4 van de 10 best betaalde voetballers ter wereld spelen tegenwoordig in... China! Ook Clarence Seedorf trekt die kant op. Waarom toch? Lees verder

De lassende robot is hier, en hij staat in Harderwijk

De lassende robot is hier, en hij staat in Harderwijk

Robotisering? In Harderwijk, bij AWL-Techniek, is het aan de orde van de dag. En de mondiale auto-industrie is er maar wat blij mee. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X