Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Wat te doen als Amazon daadwerkelijk naar Nederland komt?

Wat te doen als Amazon daadwerkelijk naar Nederland komt?

En weer gaan er geruchten dat Amazon.com officieel naar Nederland komt. Hoe kunnen bedrijven zich daar op voorbereiden? Lees verder

Zo vermenigvuldig je de creativiteit en intelligentie van je team

Zo vermenigvuldig je de creativiteit en intelligentie van je team

Veel talent en potentieel van medewerkers blijft onderbenut. Tot de manager gaat leidinggeven als 'multiplier'. Als wat? Lees verder

Hoe wordt Amsterdam Arena vanaf 2015 klimaatneutraal?

Hoe wordt Amsterdam Arena vanaf 2015 klimaatneutraal?

De Arena heeft de ambitie om in 2015 CO2-neutraal te zijn. Hoe maakt het Amsterdamse stadion deze ambitie waar? Lees verder

Ben jij een diminisher? Herken deze 3 symptomen

Ben jij een diminisher? Herken deze 3 symptomen

Veel managers weten méér uit hun mensen te halen, maar helaas zijn er ook veel die hen beknotten. Dit zijn de 3 symptomen. Lees verder

Winnen: 2 kaarten voor seminar 'Multipliers'

Winnen: 2 kaarten voor seminar 'Multipliers'

'Multipliers' maakt als leiderschapsconcept snel opmars. Alles ervan weten? Win dan 1 van de 2 vrijkaarten. Lees verder

Worden schoonmakers overbodig door robots?

Worden schoonmakers overbodig door robots?

Vebego volgt robotisering op de voet, zegt ceo Ronald Goedmakers. 'Wanneer maken robots onze mensen overbodig?' Lees verder

Boekhoorn naar de beurs; Spaanse hotelketen gaat concurrentie met Airbnb aan

Boekhoorn naar de beurs; Spaanse hotelketen gaat concurrentie met Airbnb aan

Plus: Alibaba-klant gewaardeerd op 601,45 dollar, 'nieuwe ontslagronde Microsoft' en Uber mag toch rijden in Duitsland. Lees verder

Waarom duurzaamheid loont

Waarom duurzaamheid loont

Het groenste jongetje van de klas blijkt ook het best verdienende. Ontdek hoe duurzaam ondernemen de financiële prestaties positieve beïnvloedt. Lees verder

Kabinet stelt 1 prioriteit: banengroei via mkb

Kabinet stelt 1 prioriteit: banengroei via mkb

Liefst 100.000 banen moeten er van het kabinet bijkomen. Hoe? Dit zijn de 4 sturingsmechanismes. Lees verder

Officier van justitie: 'Tegenspraak is rijden met een veiligheidsriem'

Officier van justitie: 'Tegenspraak is rijden met een veiligheidsriem'

Het OM en de politie zet tegenspraak in om tunnelvisie te voorkomen. Leerzaam voor bedrijven, zegt officier van justitie Chris van Dam. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X