Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Werk-privé balans is een belastend concept

Werk-privé balans is een belastend concept

Werk en privé lopen steeds meer in elkaar over. Da's niet erg. Geef mensen vrijheid zelf te kiezen en het werk gaat erop vooruit. Lees verder

'Manager' bijna meest gewilde functie, maar ervaring niet vereist

'Manager' bijna meest gewilde functie, maar ervaring niet vereist

Op sociale media is veel vraag naar managers. Met bijna 700.000 vacatures staat de 'manager' op nummer 2, direct achter de ICT'er. Lees verder

Onderzoek toont aan: cloud goed voor omzet

Onderzoek toont aan: cloud goed voor omzet

Nederlandse bedrijven die veel in de cloud werken zien een veel grotere omzetgroei (14%) dan bedrijven die niet in de cloud zitten (2%). Lees verder

Hoe Hummel van karma z'n bedrijfsstrategie maakte

Hoe Hummel van karma z'n bedrijfsstrategie maakte

Bij Hummel speelt karma een grote rol. Zelfs zo groot, dat de hele bedrijfsfilosofie erop gestoeld is. Ceo Christian Stadil: ‘Als wij goed zijn voor de wereld, is de wereld goed voor ons.’ Lees verder

DNB uit kritiek over privébelangen ABN-top; Philips verkoopt LED-tak aan Go Capital

DNB uit kritiek over privébelangen ABN-top; Philips verkoopt LED-tak aan Go Capital

Plus: Niek Hoek stapt per direct uit RvC NIBC, Bonden woest over beloning KPN-topman Lees verder

Waarom pubergedrag ook grote organisaties kan verlammen

Waarom pubergedrag ook grote organisaties kan verlammen

Macht gebruiken lijkt heel leuk, in feite is het een van de meest machteloze dingen die er is, betoogt columnist Ronald Meijers. Lees verder

Helden van de Maakindustrie deel 1: Solidpack

Helden van de Maakindustrie deel 1: Solidpack

Binnenkort presenteert MT de vernieuwde Maakindustrie 100. Tot die tijd toppers uit de lijst. Vandaag: verpakkingskampioen SolidPack. Lees verder

Teruggave bonus moet beursgang ABN redden; Prada getroffen door zwakke Chinese markt

Teruggave bonus moet beursgang ABN redden; Prada getroffen door zwakke Chinese markt

Plus: 'Gros V&D-personeel bereid tot loonoffer', Banken vrezen voor rapportcijfers bij nieuwe regels Lees verder

Maak je wereld groter: smaak maken op het nieuwe Schiphol

Maak je wereld groter: smaak maken op het nieuwe Schiphol

Het borrelt en bruist op Schiphol. Beleef de sfeer van internationaal zakendoen, de dynamiek en de vibe van de wereld op loopafstand. Lees verder

Zitten kan dodelijk zijn: de opkomst van de anti-ergonomie

Zitten kan dodelijk zijn: de opkomst van de anti-ergonomie

‘Zitten is een werkwoord’, zei Gerrit Rietveld al. Dus zitten moet niet al te comfortabel zijn, zeggen de anti-ergonomen. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X