Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
4 manieren om als founder een manager te worden

4 manieren om als founder een manager te worden

Hoe maak je van een start-up een gerenommeerd, goedlopend bedrijf? Door meer manager te worden. 4 manieren die daarbij helpen. Lees verder

Alleen maar werken is slecht voor je werk

Alleen maar werken is slecht voor je werk

Een marathon is trainen én rust nemen voor herstel. Dat geldt ook voor werk: hard werken afwisselen met ontspanning. Pas dan ben je echt creatief. Lees verder

5 trucs om stress voor presentaties te verminderen

5 trucs om stress voor presentaties te verminderen

Iedereen kent het wel: (on)gezonde spanning voor en tijdens een belangrijke presentatie. 5 tips om stress te verminderen. Lees verder

De nieuwe robot leert steeds beter samenwerken met de mens

De nieuwe robot leert steeds beter samenwerken met de mens

De nieuwe generatie robots is niet alleen slimmer en preciezer, maar kan ook beter samenwerken met de mens. Lees verder

ACM akkoord met overname Imtech Traffic & Infra, VDL zet goede prestaties neer in eerste halfjaar

ACM akkoord met overname Imtech Traffic & Infra, VDL zet goede prestaties neer in eerste halfjaar

Plus: Lego kan bouwen op goede cijfers, ‘Luchtvaart ziet niets in komst Ryanair’ Lees verder

Deze man adviseert Japanse topmannen - en groeit zelf héél langzaam

Deze man adviseert Japanse topmannen - en groeit zelf héél langzaam

Deze 77-jarige fabrieksdirecteur uit een Japans bergstadje geldt als managementgoeroe voor het machtige Toyota.   Lees verder

Vijf disruptieve manieren om V&D te redden

Vijf disruptieve manieren om V&D te redden

V&D kan overleven als het durft. Vijf disruptieve suggesties om het warenhuis te redden. Lees verder

‘Bijltjesdag voor personeel V&D’, ‘Ryanair gaat vliegen vanaf Schiphol’

‘Bijltjesdag voor personeel V&D’, ‘Ryanair gaat vliegen vanaf Schiphol’

Plus: Toshiba stelt jaarcijfers weer uit, Geen AutoRAI in 2017 Lees verder

Gezond(er) bedrijf worden? Pak dan op tijd de subsidie

Gezond(er) bedrijf worden? Pak dan op tijd de subsidie

Wie een goed plan bedenkt om zijn mensen duurzaam inzetbaar te houden, kan daar zo de helft van gesubsidieerd krijgen. Lees verder

De 4 pilaren van vertrouwen

De 4 pilaren van vertrouwen

Vertrouwen is een tempel gebouwd op betrokkenheid, duidelijkheid, kwetsbaarheid en openheid. Gedeeld leiderschap is één van de redenen waarom we meer moeten vertrouwen. Maar hoe laat je de veiligheid van controle en regels los? 4 tips. Lees verder

Whitepapers
 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X