Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Waarom families de beste kruideniers zijn

Waarom families de beste kruideniers zijn

Een Nederlandse supermarkt? Meestal een (ex-)familiebedrijf. ‘AH zou er als familiebedrijf beter voor staan.’ Lees verder

Oproep: wat ga je anders doen in 2015?

Oproep: wat ga je anders doen in 2015?

Ga je het roer omgooien of wil je alles bij het oude houden? We zijn benieuwd welke stappen jij in 2015 op de werkvloer wilt zetten. Lees verder

Niemand wil Van Gansewinkel; DNB eist vertrek Delta Lloyd-cfo

Niemand wil Van Gansewinkel; DNB eist vertrek Delta Lloyd-cfo

Plus: Oad maakt comeback, Rabobank-topman wil versneld Deltaplan en 22.000 winkels weg sinds begin crisis. Lees verder

Een publieke functie? 'Goede leerschool voor managers'

Een publieke functie? 'Goede leerschool voor managers'

Een kloof tussen bedrijfsleven en politiek? Nee, het aantal ‘overstappers’ is groot. Wat kun je leren van de politiek? Lees verder

De 12 bekendste supermarktfamilies van Nederland

De 12 bekendste supermarktfamilies van Nederland

Een Nederlandse supermarkt is vaak een familiebedrijf. Logisch, want dat zijn vaak de beste kruideniers. De 12 bekendste op een rij. Lees verder

Apple onder vuur om werkomstandigheden; Ex-TMG-ceo bekritiseert opvolger

Apple onder vuur om werkomstandigheden; Ex-TMG-ceo bekritiseert opvolger

Plus: Opnieuw winstwaarschuwing Air France-KLM, Spyker failliet en  Sony-hack is een 'zaak van nationale veiligheid'. Lees verder

6 tips voor een motiverende eindejaarsspeech

6 tips voor een motiverende eindejaarsspeech

2015 nadert en daarmee ook de speeches om medewerkers te motiveren. Hoe dat je dat? 6 tips, feiten en inspirerende voorbeelden op rij. Lees verder

De 13 grootste familievetes in het bedrijfsleven ooit

De 13 grootste familievetes in het bedrijfsleven ooit

Van je familie moet je het hebben. Maar met je familie in zaken gaan? Niet altijd een goed idee. De 13 meest spraakmakende voorbeelden. Lees verder

Bob heeft het moeilijk met geïmproviseerd behoudbeleid

Bob heeft het moeilijk met geïmproviseerd behoudbeleid

Bob is directeur bij een groot concern. Bob doet zijn best. Dit keer heeft hij het moeilijk met een stukje behoudbeleid. Lees verder

Wat je ook doet, zet geen 'leiderschap' in je CV

Wat je ook doet, zet geen 'leiderschap' in je CV

In 2014 kreeg je vooral een nieuwe baan als je over technische vaardigheden beschikte. Dit waren de 25 meest gewilde vaardigheden. Lees verder

Whitepapers
Meer whitepapers »
 
Volg MT op Facebook
X