Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
5 tips om mindfulness toe te passen tijdens werktijd

5 tips om mindfulness toe te passen tijdens werktijd

De vraag naar mindfulness-workshops binnen organisaties groeit. 5 tips om het principe toe te passen tijdens werktijd.  Lees verder

'DAF betrokken bij prijskartel'; Omstreden Barbie-boek uit de handel

'DAF betrokken bij prijskartel'; Omstreden Barbie-boek uit de handel

Plus: Unilever-Goudhaan naar Indonesië, geen vervolging ABN Amro om Vestia en hoe gaat het eigenlijk met Uber? Lees verder

Technologie adopteren we tegenwoordig als een haaienvin

Technologie adopteren we tegenwoordig als een haaienvin

De traditionele adoptiecurve maakt plaats voor de haaienvin, zegt Paul Nunes. 'Heel lang plat, dan recht naar het plafond.' Lees verder

Bob de manager leert het geheim van story telling

Bob de manager leert het geheim van story telling

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Hij doet zijn best. Dit keer zoekt hij naar manieren om zijn verhaal te vertellen. Lees verder

Zo wil Fastned een electrifying succes maken van de laadpaal

Zo wil Fastned een electrifying succes maken van de laadpaal

Fastned wil met snellaadstations de markt voor elektrisch rijden openbreken. De volgende etappe: omzet draaien. Lees verder

Dit zijn de 50 Gamechangers van 2014

Dit zijn de 50 Gamechangers van 2014

Welke pioniers veranderen de regels van het spel? Dit zijn de 50 genomineerden voor MT's uitverkiezing van GameChanger 2014. Lees verder

Miljoenenbezuinigingen bij Randstad; Vestia deed aangifte tegen ABN Amro

Miljoenenbezuinigingen bij Randstad; Vestia deed aangifte tegen ABN Amro

Plus: Oud-ceo Landsbanki in de cel, 'uitzendbureaus schenden privacyrechten' en winnaars Onweerstaanbaar Leiderschap. Lees verder

Hoe TravelBird de Duitse miljoenen binnensleepte

Hoe TravelBird de Duitse miljoenen binnensleepte

TravelBird kreeg een miljoeneninjectie van de Duitse Samwer-broers. Nu wil de Amsterdamse reissite zijn vleugels nog verder uitslaan. Lees verder

De koelkast wel, de luier niet: deze producten moeten slimmer worden

De koelkast wel, de luier niet: deze producten moeten slimmer worden

Welke producten passen bij the internet of things? Nieuw onderzoek van Nielsen laat zien wat consumenten willen. Lees verder

De managementaanpak van Marc Bolland (Marks & Spencer)

De managementaanpak van Marc Bolland (Marks & Spencer)

Ex-Heineken's Marc Bolland werkt al 8 jaar aan de top in Engeland. Hoe probeert hij met Marks & Spencer het verschil te maken? Lees verder

Whitepapers
Meer whitepapers »
 
Volg MT op Facebook
X