Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
5 wetenschappelijke redenen voor mindfulness op de werkvloer

5 wetenschappelijke redenen voor mindfulness op de werkvloer

Mindfulness helpt om stress te verminderen, bewijst wetenschappelijk onderzoek. Vijf redenen voor mindfulness op de werkvloer. Lees verder

Als robots zelf mochten solliciteren, zouden ze dan voor mij willen werken?

Als robots zelf mochten solliciteren, zouden ze dan voor mij willen werken?

Als robots net zo slim worden als mensen, zouden ze dan nog wel voor ons willen werken? Over de gevaren van singularity. Lees verder

DS Tags: de wereld veroveren met een elektronisch bagagelabel

DS Tags: de wereld veroveren met een elektronisch bagagelabel

Erik Harkes bedacht al in 2002 dé oplossing voor paperless travel. Maar de techniek werkte niet mee. ‘Nu is het zover: 2016 wordt ons jaar.’ Lees verder

 ‘ABN krijgt beschermconstructie bij beursgang’, VEB tegen Ahold: geef duidelijkheid over fusieplannen

‘ABN krijgt beschermconstructie bij beursgang’, VEB tegen Ahold: geef duidelijkheid over fusieplannen

Plus: ‘Uber in gesprek met banken over financiering’, Franse staat vergroot invloed bij Air France-KLM Lees verder

Dit zijn Europa's meest duurzame projecten, en hier zitten ze

Dit zijn Europa's meest duurzame projecten, en hier zitten ze

Op steeds meer plekken in Europa zijn voorbeelden te vinden van de 'circulaire economie'. Hier zitten de 5 meest inspirerende. Lees verder

Bob gaat op survival in Schotland

Bob gaat op survival in Schotland

Bob is divisiedirecteur bij een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer gaat Bob op survival in Schotland. Lees verder

Robots bepalen de toekomst niet, dat doen we zelf

Robots bepalen de toekomst niet, dat doen we zelf

De robots komen. De robots komen en ze pikken onze banen in. Maar angst is niet nodig: de toekomst bepalen we nog steeds zelf. Lees verder

Moeten werkgevers bang zijn voor de komst van Glassdoor?

Moeten werkgevers bang zijn voor de komst van Glassdoor?

Nederlandse werkgevers kunnen hun borst natmaken: Glassdoor, waar iedereen zijn (ex-)baas kan beoordelen, is nu ook hier actief. Lees verder

Lokale Rabo's leveren macht in; stress neemt toe en cfo HEMA vertrekt

Lokale Rabo's leveren macht in; stress neemt toe en cfo HEMA vertrekt

Plus:  miljardenboete grootbanken, mogelijk belasting op crowdfunden en Spotify wil ook video en eigen content bieden. Lees verder

Hoe slim is je stem?

Hoe slim is je stem?

De stem is een cruciale factor bij het bepalen hoe we overkomen. Onze stem maakt ons slimmer; daarom lijken we op papier dommer. Lees verder

Whitepapers
Meer whitepapers »
 
Volg MT op Facebook
X