Voor macho’s is aan de top nu geen plek

05 dec 2011  |   Hans Crooijmans  
Manager

Sinds de kredietcrisis zijn Nederlandse managers weer in trek. Grote bedrijven zijn een beetje kopschuw en hebben geen behoefte aan cowboys. De beschaafde teamplayer profiteert daarvan.

Een groeiend clubje Nederlanders bevolkt de directies van buitenlandse ondernemingen, zo valt in de laatste MT te lezen. ‘Onze’ managers worden internationaal blijkbaar gewaardeerd. Mooi, dat Nederland een nieuw exportproduct op de markt kan brengen. Tegelijk is dit raar. Want grote Nederlandse beursgenoteerde bedrijven apprecieerden topmanagers van eigen bodem de laatste 10, 15 jaar juist minder.
In 1998 onderzocht ik met een collega de achtergronden van de leiders van de 25 aan de AEX genoteerde bedrijven. Het ging onder meer over hun studie, loopbaan, netwerken, ­kinderschare en burgerlijke staat. Aan hun nationaliteit schonken we nauwelijks aandacht. Dat gaf ook niet, want liefst 24 van de 25 ondernemingen hadden een Nederlander aan de top. En die ene uitzondering, Andrew Land, topman van Hagemeyer, was al zo vernederlandst dat je hem niet meer voor een Canadees - zijn eigenlijke nationaliteit - aanzag.

AEX-bedrijven

Zeven jaar later deden we dit onderzoek nog eens dunnetjes over. Wat bleek? Slechts 14 van de 25 AEX-bedrijven hadden toen nog een Nederlander als hoogste baas. In 2008 was dat aantal zelfs geslonken tot 11. Kortom, grote beursgenoteerde ondernemingen vonden het in het begin van deze eeuw kennelijk hard nodig om buitenlands bloed in het top­management te brengen. Daar viel ook wel wat voor te zeggen. Voor veel van deze multinationals was de Nederlandse markt niet meer dan een bijzaak. Het gros van de omzet en winst werd elders in de wereld gemaakt.
In zo’n situatie is het normaal dat bijvoorbeeld de raad van commissarissen een talentvol ­manager van een groot Amerikaans, Europees of Aziatisch dochterbedrijf naar het Nederlandse hoofdkantoor haalt. De taal vormt geen probleem. Op veel plaatsen wordt in de top ­tegenwoordig sowieso al Engels gesproken. Dat Nederland voor buitenlandse topmanagers niet aantrekkelijk genoeg zou zijn, bleek een mare. De Amerikanen, Zwitsers, Fransen en Belgen kwamen graag. Het viel dus allemaal wel mee met ons woningaanbod, de scholen en de culturele voorzieningen bij Amsterdam, in het Gooi of Den Haag.

Egalitarisme

Er was volgens mij nog een andere verklaring voor de invasie van buitenlandse ceo’s die sinds 1998 plaatshad: Nederland bracht gewoon zelf weinig managementtalent voort. Gebrek aan ambitie was daarvoor niet de enige reden. Ook het ver doorgevoerde gelijkheidsdenken - met een mooi woord: egalitarisme - en de anti-autoritaire cultuur waarvan de Nederlandse maatschappij is doordesemd, sloten niet goed aan bij de eisen die het internationale bedrijfsleven tot voor kort stelde.
Topmanagers dienden in het eerste decennium van de 21ste eeuw vooral stoer te zijn, elkaar af te troeven met miljarden­overnames en megabeloningen. Veel Nederlanders spelen dat spel niet mee. Ze zijn gewoon te beschaafd of te week. Het zijn geen echte knokkers die bot of zelfs onbeschoft kunnen zijn. Er zijn weinig Ad Scheepbouwers of Cor Boonstra’s. Het schort de meeste Nederlandse leiders bovendien aan charisma.

Maar de kansen zijn gekeerd. De wereldwijde financiele crisis en vele fiasco’s die zich sinds 2008 voltrokken, hebben bedrijven kopschuw gemaakt. Voor macho’s is aan de top even geen plaats. Wel voor de teamplayers en de bedachtzamen. As we speak staat de AEX-teller alweer op 13 Nederlandse ceo’s, dus twee meer dan in 2008. En in het buitenland zijn de deuren voor Nederlandse managers dus eindelijk ook opengegaan. Waar zo’n crisis dus toch nog goed voor is...

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou.

> De columns van Hans Crooijmans


Op
MT.nl/columns vindt u de bijdragen van alle MT-columnisten:

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Op zoek naar de opvolger van de CD: de Airfloss of toch de Hue?

Op zoek naar de opvolger van de CD: de Airfloss of toch de Hue?

De CD is uitgeroepen tot dé Philips-uitvinding van de eeuw. Door welk product zal huidig ceo Frans van Houten herinnerd worden? Lees verder

Arko van Brakel: 'Het woord leider is aan inflatie onderhevig'

Arko van Brakel: 'Het woord leider is aan inflatie onderhevig'

Moet een leider koffie halen voor collega's of gewoon het goede voorbeeld geven, vraagt Arko van Brakel zich af. Lees verder

4 argumenten tegen fulltime achter je bureau zitten

4 argumenten tegen fulltime achter je bureau zitten

4 nieuwe wetenschappelijke inzichten over het nut van meer beweging. Voor mensen die altijd op hun kantoorstoel vastgeplakt zitten. Lees verder

'V&D zet verhuurders mes op de keel'; Woede over SS-naam schip

'V&D zet verhuurders mes op de keel'; Woede over SS-naam schip

Plus: 'KLM-top in opstand tegen Air France', Google sluist 10 miljard door Nederland en Klaas Knot was tegen maatregelen. Lees verder

Waarom de organisatiecultuur van Brand New Day werkt

Waarom de organisatiecultuur van Brand New Day werkt

Deel 4 van een serie over organisatieculturen: bij verzekeraar Brand New Day wordt maar gekeken naar 2 KPI's. Lees verder

Olieprijs stijgt na dood Saudische koning; V&D geeft geen baangaranties

Olieprijs stijgt na dood Saudische koning; V&D geeft geen baangaranties

Plus: Michiel Herkemij alweer weg bij Vion, opluchting na ECB-besluit en Air France schrapt nog eens 800 banen. Lees verder

Bols naar de beurs: dit zijn de 3 risico's

Bols naar de beurs: dit zijn de 3 risico's

Bols gaat over twee weken naar de beurs. 3 redenen waarom de toekomst van de distilleerder ongewis is. Lees verder

Bob regelt een meeting met een toolkit

Bob regelt een meeting met een toolkit

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Dit keer regelt hij een meeting met een heuse toolkit. Lees verder

Het ontslagrecht omzeilen? Niet met dit trucje

Het ontslagrecht omzeilen? Niet met dit trucje

Een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd sluiten, maar tegelijkertijd een beëindigingsovereenkomst afspreken? Mag niet. Lees verder

Quote-oprichter in zonnepanelen; Uber haalt weer dik geld op

Quote-oprichter in zonnepanelen; Uber haalt weer dik geld op

Plus: De grote dag voor de ECB, Nederlandse Volvo-topper naar VS en eBay schrapt banen. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X