De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Hoe klantgerichtheid een autogarage door de crisis leidt

Hoe klantgerichtheid een autogarage door de crisis leidt

Lessen van gewone mensen die ongewone dingen doen. Deze keer: Kees Bakker (60), oprichter van auto- en schadebedrijf Kees Bakker in Lisse. Lees verder

Smartphone-scannen bij AH; Beckers verlaat Delhaize

Smartphone-scannen bij AH; Beckers verlaat Delhaize

Plus: Nieuw Amsterdams bedrijf stapt in voetbaluitzendingen, Zalando maakt winst en VDL Nedcar bouwde 29.000 Mini's. Lees verder

Bob verdiept zich in actuele managementboeken

Bob verdiept zich in actuele managementboeken

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer verdiept hij zich in actuele managementliteratuur. Lees verder

Waarom de organisatiecultuur van Zappos werkt

Waarom de organisatiecultuur van Zappos werkt

Deel 6 van een serie over organisatieculturen: Zappos wil klanten een WOW-moment bezorgen. Lees verder

Holland Casino maakt weer winst; ITV praat met Talpa over overname

Holland Casino maakt weer winst; ITV praat met Talpa over overname

Plus: V&D betaalt zijn eigenaar een wel heel hoge rente, de grote iPad komt binnenkort en Fastned is boos. Lees verder

Peiling: wat vind jij de grootste ergernissen op de werkvloer?

Peiling: wat vind jij de grootste ergernissen op de werkvloer?

Ergernis op de werkvloer, iedereen kent het. Doe mee met de peiling van psychologe Roos Vonk: wat zijn jouw grootste ergernissen? Lees verder

Deze acht miljardairs zijn in 2015 de rijkste van hun land

Deze acht miljardairs zijn in 2015 de rijkste van hun land

Het seizoen van jaarrekeningen en balansen is weer aangebroken. Forbes actualiseerde de jaarlijkse lijst van miljardairs voor 2015. Lees verder

Waarom leiderschap niet te leren is: 
'Wat vaak mist, is solide kennis'

Waarom leiderschap niet te leren is: 
'Wat vaak mist, is solide kennis'

Investeringen in leiderschapsontwikkeling zorgen niet voor meer tevredenheid over onze leiders. Hoe komt dat? Lees verder

KPN gaat Base verkopen; RBS heft zich bijna op in Nederland

KPN gaat Base verkopen; RBS heft zich bijna op in Nederland

Plus: Rabobank gedagvaard voor renteswaps, Christine le Duc sluit 8 onrendabele winkels en Autosalon van Genève begint. Lees verder

Aantrekkelijker werken? Kijk naar de 3 basisbehoeften

Aantrekkelijker werken? Kijk naar de 3 basisbehoeften

Door volgens de drie basisbehoeften naar je werk te kijken, zul je langer plezier in je werk houden en sterker betrokken blijven. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X