De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gerelateerde artikelen:


Meer over De experts:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
5 terugroepacties die op je lachspieren werken

5 terugroepacties die op je lachspieren werken

De IKEA maakte deze week bekend dat drie soorten lampen die bij het bedrijf zijn gekocht teruggeroepen worden. Dat is noodzakelijk omdat ze uit elkaar kunnen vallen. Wij zetten 5 grappige terugroepacties op een rij. Lees verder

Dit moet iedere manager weten van de nieuwe Code Tabaksblat

Dit moet iedere manager weten van de nieuwe Code Tabaksblat

Moeten CEO’s zelf hun salaris gaan verdedigen? Dat is één van de voorstellen die is opgegooid in de Corporate Gouvernance Code. Die richtlijn wordt de opvolger van de meer dan tien jaar oude Code Tabaksblat. Dit moet iedere manager weten over de voorstellen die de Commissie van Manen indiende. Lees verder

De emotioneel intelligente manager is een topscorer

De emotioneel intelligente manager is een topscorer

Managers met meer emotionele intelligentie behalen betere resultaten, aldus Annie McKee, oprichter van de Teleos Leadership Institute. Lees verder

Meelezen met privébericht werknemer, mag dat?

Meelezen met privébericht werknemer, mag dat?

Een werknemer verstuurt privéberichten via het zakelijke account van de werkgever. Mag de werkgever meelezen? Lees verder

Zo denkt de ware ondernemer dus

Zo denkt de ware ondernemer dus

Altijd willen weten hoe de ware ondernemer denkt? In Silicon Valley maken ze er mooie infographics van. Lees verder

Talentmanagement op zijn kop bij zelfsturing

Talentmanagement op zijn kop bij zelfsturing

Voor talentmanagement heeft zelfsturing veel gevolgen: carrièrepaden zien er anders uit en het wordt lastiger om te weten welk talent je in huis hebt. Een blik op talentmanagement-van-de-toekomst. Lees verder

Kahn wil verder met 45 V&D winkels;  'Ceo moet loon zelf verdedigen'

Kahn wil verder met 45 V&D winkels; 'Ceo moet loon zelf verdedigen'

Plus: Dropbox opent kantoor aan Zuidas, Picnic ook in Utrecht en Almere, Sif stelt beursgang uit. Lees verder

Dit zijn de 3 actiepunten voor Willem Vermeend als fintech-ambassadeur

Dit zijn de 3 actiepunten voor Willem Vermeend als fintech-ambassadeur

Willem Vermeend is de nieuwe ambassadeur van de Nederlandse fintech-bedrijven. Wat gaat hij de komende 2 jaar doen? Lees verder

Bob had eigenlijk nog best zin in Jos' jubileumfeest

Bob had eigenlijk nog best zin in Jos' jubileumfeest

Bob is divisiedirecteur van een groot concern en doet zijn best. In deze aflevering bereidt hij het 25-jarig jubileum van Jos voor. Lees verder

‘Als de perfecte wijn zou bestaan, is het een Dão’

‘Als de perfecte wijn zou bestaan, is het een Dão’

De Portugese wijnen van Casa da Passarella hebben een rijk verleden, dat al 150 jaar terug gaat. Lees verder

Whitepapers
Meer whitepapers »
 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X