De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
De 2 zakenvrouwen uit het Midden-Oosten die je moet kennen

De 2 zakenvrouwen uit het Midden-Oosten die je moet kennen

Dit zijn Hind Hobeika en May Habib, twee onderneemsters uit het Midden-Oosten die de Arabische bedrijven-lente vormgeven. Lees verder

Welkom bij de Arabische bedrijven-lente

Welkom bij de Arabische bedrijven-lente

De Arabische wereld beleeft een ondernemersrevolutie, dankzij vrouwen. 'Er zijn hier meer zakenvrouwen dan in Silicon Valley.' Lees verder

Dit zijn de 4 culturen van samenwerking

Dit zijn de 4 culturen van samenwerking

Elk bedrijf of product is het resultaat van een succesvolle samenwerking. Deze vier teamculturen zijn mogelijk: welke herken je? Lees verder

Philips tackelt batterijprobleem smartphone

Philips tackelt batterijprobleem smartphone

Plus: Ook Chinezen leren staken, Imtech zet ICT-divisie in etalage en 'Failliet Free Record Shop is schuld interim-ceo'. Lees verder

7 gouden tips om uitgerust op kantoor te zitten

7 gouden tips om uitgerust op kantoor te zitten

Voormalig PSV-spits Romario had een gezonde hobby: veel slapen. Hoe voorkom je zelf dat de dagelijkse werkdruk de overhand krijgt? Lees verder

Bob steekt de hand in eigen boezem

Bob steekt de hand in eigen boezem

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering steekt hij de hand in eigen boezem Lees verder

'Bedrijven weten onvoldoende waarvoor ze belonen'

'Bedrijven weten onvoldoende waarvoor ze belonen'

Camiel Selker tuigde jarenlang beloningspakketten op voor Nederlandse bedrijven, maar kwam tot inkeer. 'De markt is imperfect.' Lees verder

Hoe app-contact met je fruitteler de keten kan optimaliseren

Hoe app-contact met je fruitteler de keten kan optimaliseren

In de toekomst kan je via een app zien wie de teler van de lekkerste aardbeien is. 'Zo gaat er minder verse waar verloren.' Lees verder

RWE wordt groen; ASML onderuit na waarschuwing

RWE wordt groen; ASML onderuit na waarschuwing

Plus: Ziggo's kortingen hollen omzet uit, Dunkin' Donuts wil herkansing en begin uittocht buitenlandse hoofdkantoren. Lees verder

Motiveren? Zoek het hogere doel van je medewerkers

Motiveren? Zoek het hogere doel van je medewerkers

Soms worden medewerkers pas gemotiveerd als ze een ander takenpakket krijgen. Hoe zit dat en kan je het in je voordeel gebruiken? Lees verder

 
Volg MT op Facebook

X