De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gerelateerde artikelen:


Meer over De experts:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Hoe je als bedrijf flexibele werknemers toch zekerheid kunt bieden

Hoe je als bedrijf flexibele werknemers toch zekerheid kunt bieden

Hoe ga je als werkgever om met werknemers tijdens pieken en dalen in je organisatie? En hoe bied je hen dan toch nog zekerheid? Lees verder

Kun je de transitievergoeding omzeilen door een verkeerde opzegtermijn te hanteren?

Kun je de transitievergoeding omzeilen door een verkeerde opzegtermijn te hanteren?

Mag de werkgever (on)bewust een verkeerde opzegtermijn hanteren om de transitievergoeding te omzeilen? Arbeidsrechtadvocaat Eva Knipschild legt uit. Lees verder

Tedje van de week: Julian Treasure - 5 manieren om beter te luisteren

Tedje van de week: Julian Treasure - 5 manieren om beter te luisteren

Geluid-expert Julian Treasure legt uit waarom het zo belangrijk is om goed te luisteren én 5 manieren waarop je dat beter kunt leren doen. Lees verder

Innovatie is... goed spieken bij een andere branche

Innovatie is... goed spieken bij een andere branche

Waarom het wiel uitvinden als anderen dat al eerder deden? Ramon Vullings helpt bedrijven te innoveren door goed af te kijken. Lees verder

VDL gaat op voor recordjaar; Jumbo tevreden over La Place, en Zuidas bijna uitverkocht

VDL gaat op voor recordjaar; Jumbo tevreden over La Place, en Zuidas bijna uitverkocht

Plus: miljarden voor ceo's als ze stoppen, schadeclaim voor Deloitte en Franse overheid zwijgt over Renault-gesjoemel. Lees verder

Deze 72 innovaties bepalen onze toekomst; wen er maar aan

Deze 72 innovaties bepalen onze toekomst; wen er maar aan

Binnen 20 jaar zijn we altijd en overal 'connected'. Dat leidt tot deze 72 dingen die we binnenkort heel gewoon gaan vinden. Wen er maar vast aan... Lees verder

Zo maakt u van uw veranderproces een succes

Zo maakt u van uw veranderproces een succes

Medewerkers zijn soms net mensen en mensen hebben moeite met verandering. Om toch het containerschip dat uw bedrijf is bij te sturen moet u dan ook zorgvuldig te werk gaan. Tijdens de masterclassreeks Verandertools leert u hoe. Lees verder

Hoe ook steeds meer maakbedrijven crowdfunding ontdekken

Hoe ook steeds meer maakbedrijven crowdfunding ontdekken

Doordat traditionele banken nog steeds huiverig zijn voor financiering, groeit de interesse in alternatieven als crowdfunding. Oók onder maakbedrijven. Lees verder

Farmaciereus Pfizer neemt concurrent over - Nog meer Sjoemelproblemen VW

Farmaciereus Pfizer neemt concurrent over - Nog meer Sjoemelproblemen VW

Plus: Gedonder rond Volkswagen duurt voort, goed nieuws voor Holland Casino en niet langer bonussen bij belegger Woodford. Lees verder

Van deze Slack-ceo mag je al om half 6 naar huis

Van deze Slack-ceo mag je al om half 6 naar huis

Je kunt maximaal 6 tot 8 uur per dag productief zijn, aldus Stewart Butterfield, ceo van 'browser van de toekomst' Slack. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X