De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Nieuwe strategie? Maak haar met het hele bedrijf

Nieuwe strategie? Maak haar met het hele bedrijf

Bij FMO werd de meerjarenstrategie bottom up geformuleerd. Ceo Nanno Kleiterp: ‘Veel kennis en inspiratie zit in de mensen.’ Lees verder

Hoe creƫer je als manager flow in jouw team?

Hoe creƫer je als manager flow in jouw team?

In de flow zitten betekent dat de boel op rolletjes loopt, ook bij medewerkers. Klinkt ideaal, maar hoe creeër je zo'n situatie? Lees verder

Heineken verliest in de horeca; Zwijgzaam Apple onderzoekt naaktfoto-hack

Heineken verliest in de horeca; Zwijgzaam Apple onderzoekt naaktfoto-hack

Plus: Nederlandse hotelprijzen stijgen minder hard, Rabobank stopt met Schretlen en miljardenovername voor AkzoNobel? Lees verder

Daan krijgt kus van Yolanthe Cabaudinges

Daan krijgt kus van Yolanthe Cabaudinges

Daan de Reiziger is liefhebber van niet-gemaakte kilometers. Dit keer moet hij Chantal opvangen: het wordt haar éven te veel. Lees verder

'IT vraagt nu ander managementmodel'

'IT vraagt nu ander managementmodel'

IT-afdelingen besteden 80 procent van hun budget aan behoud en 20 procent aan vernieuwing. Dat moet juist andersom, zegt VMware. Lees verder

Een uitleg over beacons in 8 bakens

Een uitleg over beacons in 8 bakens

De adoptie van beacons is enorm, zeker internationaal gezien. Dit is wat je over de apparaatjes moet weten: beacons voor dummies. Lees verder

'Smartphone wordt persoonlijke assistent dankzij beacons'

'Smartphone wordt persoonlijke assistent dankzij beacons'

Beacons zijn the next big thing voor de fysieke retail, maar waarom? 'Hierdoor kan offline wat online al jaren een feit is.' Lees verder

'Apple stapt in mobiel betalen'; JPMorgan bang voor 'Lehman-moment'

'Apple stapt in mobiel betalen'; JPMorgan bang voor 'Lehman-moment'

Plus: Chanel vestigt internationaal hoofdkantoor in Amsterdam, Angry Birds-baas stapt op en Shell-cto wordt topman NAM. Lees verder

Dit zijn de stijgers en dalers in de luchtvaartindustrie

Dit zijn de stijgers en dalers in de luchtvaartindustrie

De concurrentie in het luchtruim is moordend. Welke luchtvaartbedrijven kloppen aan de deur en welke passen op hun tellen? Lees verder

Wordt 'achteraf betalen' de doorbraak van PayPal?

Wordt 'achteraf betalen' de doorbraak van PayPal?

PayPal maakt achteraf betalen voor e-commerce mogelijk. Wordt het de definitieve doorbraak van de betaaldienst? Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X