De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Een terugblik op MT500 in 2 minuten

Een terugblik op MT500 in 2 minuten

Het MT500-event is voorbij. Zien wat je gemist hebt of even herinneringen ophalen? Bekijk de dag in twee minuten. Lees verder

Dit zijn de 50 meest bewonderde bedrijven van 2014

Dit zijn de 50 meest bewonderde bedrijven van 2014

Bijna 1.000 Nederlandse zakenmensen hebben hun keuze gemaakt. Dit zijn de 50 meest bewonderde bedrijven van het jaar. Lees verder

Ahold is het meest bewonderde bedrijf van 2014

Ahold is het meest bewonderde bedrijf van 2014

Ahold wisselt Heineken af als meest bewonderde bedrijf van Nederland, zo blijkt uit MT’s jaarlijkse onderzoek voor de MT500. Lees verder

Camiel Eurlings (KLM) is de beste bestuurder van 2014

Camiel Eurlings (KLM) is de beste bestuurder van 2014

Camiel Eurlings (KLM) is door Nederlandse zakenmensen uitgeroepen tot beste bestuurder van 2014, voor Frans van Houten en Dick Boer. Lees verder

Bob heeft een revolutionair management-idee

Bob heeft een revolutionair management-idee

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Dit keer heeft hij een revolutionair management-idee. Lees verder

Victor van Tol: 'De deeleconomie is niet meer te stoppen'

Victor van Tol: 'De deeleconomie is niet meer te stoppen'

Voor jonge consumenten draait het niet meer om bezit, maar om de keuzes die ze maken, zegt Victor van Tol van SnappCar. Lees verder

Frans van Houten: 'Stop met wijzen naar elkaar'

Frans van Houten: 'Stop met wijzen naar elkaar'

Voor een financieel doel komt niemand zijn bed uit, zegt Frans van Houten. Wel om de levens van 3 miljard mensen te verbeteren. Lees verder

To do: volg hier de hele dag het MT500-event

To do: volg hier de hele dag het MT500-event

Vandaag vindt het jaarlijkse MT500-event plaats, waar o.a. het meest bewonderde bedrijf van NL bekend wordt gemaakt. Volg het hier. Lees verder

'Oad had gered kunnen worden'; Wiet-webshop roept vragen op

'Oad had gered kunnen worden'; Wiet-webshop roept vragen op

Plus: Apple en Facebook presteren beter dan verwacht, Bavaria terug in Afrika, ondernemers gaan weer investeren en Toyota de grootste. Lees verder

Zo gaat de IT-bezem door woningstichting Rochdale

Zo gaat de IT-bezem door woningstichting Rochdale

Woningstichting Rochdale haalde na een bestuurscrisis de bezem door de organisatie. Zo werd de IT toekomstbestendig gemaakt. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X