De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Grieks steunprogramma loopt vannacht af, ‘Boetes DNB en AFM zijn meer doel dan middel’

Grieks steunprogramma loopt vannacht af, ‘Boetes DNB en AFM zijn meer doel dan middel’

Plus: ‘Ryanair vliegt deze winter vanaf Schiphol’, ‘Topvrouw UU betaalt deel salaris terug’ Lees verder

Deze man zorgt dat dit weekend de Tour op rolletjes loopt

Deze man zorgt dat dit weekend de Tour op rolletjes loopt

Zo'n Tour-start, wat komt er allemaal bij kijken? MT vroeg het aan projectdirecteur Martijn van Hulsteijn. Lees verder

Vier gadgets die je presentaties nóg beter maken

Vier gadgets die je presentaties nóg beter maken

Een goede presentatie geven is en blijft een vak apart. Gelukkig staat ook hier de techniek klaar om je te helpen. Vier gadgets. Lees verder

Koen de Peyper, manager die de bank weer menselijk wil maken

Koen de Peyper, manager die de bank weer menselijk wil maken

Inhoudelijke kennis zit een manager vaak in de weg, zegt ABN Amro-manager Koen de Peyper. Hij kiest liever voor: openheid, eerlijkheid en duidelijkheid. Lees verder

Beurs houdt adem in voor Griekenland; Asscher erkent problemen Wet Werk en Zekerheid

Beurs houdt adem in voor Griekenland; Asscher erkent problemen Wet Werk en Zekerheid

Plus: FrieslandCampina betaalt Griekse salarissen vooruit, Bouw junglepark Emmen loopt vertraging op Lees verder

Vaker praten is gezond, maar liever niet te veel over jezelf

Vaker praten is gezond, maar liever niet te veel over jezelf

Praten is gezond en geeft mensen een goed gevoel. Stop dus met turen naar dat beeldscherm, knoop eens een gesprek aan. Lees verder

Hoe je reputatie in een formule te vangen?

Hoe je reputatie in een formule te vangen?

De factoren die je reputatie beïnvloeden, zijn te vangen in een formule, zegt Paul Hughes. Hij laat zien hoe het werkt. Lees verder

Michelle Miller: 'Silicon Valley is veel seksistischer dan Wall Street'

Michelle Miller: 'Silicon Valley is veel seksistischer dan Wall Street'

De reden dat in Silicon Valley zoveel jongens rondlopen, is dat ze niet weten hoe ze zich moeten gedragen tegenover meisjes. Lees verder

ABN Amro doet eigen beursgang; DSB-archief moet openbaar

ABN Amro doet eigen beursgang; DSB-archief moet openbaar

Plus: Groenink vindt bonussen te hoog, Avantium praat met Fransen en Lexus heeft een echt hoverboard gemaakt. Lees verder

Bob buigt zich over het bijscholingsbeleid

Bob buigt zich over het bijscholingsbeleid

Bob is directeur van een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer buigt hij zich over het bijscholingsbeleid. Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X