De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gerelateerde artikelen:


Meer over De experts:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Bob legt het juiste gebruik van mail uit

Bob legt het juiste gebruik van mail uit

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering legt hij het juiste gebruik van de e-mail uit. Lees verder

Geef de 'sneezers' in je team meer zichtbaarheid

Geef de 'sneezers' in je team meer zichtbaarheid

Medewerkers zijn tegenwoordig gevoeliger voor gedrag van hun collega’s dan van hun manager, zegt gedragsexpert Jeroen Busscher. Hoe zorg je dan dat je als manager toch invloed hebt? Lees verder

Leer mensen te overtuigen zonder dat ze het doorhebben

Leer mensen te overtuigen zonder dat ze het doorhebben

Om van een ‘nee’ een ‘ja’ te maken moet er altijd een ‘misschien’ tussenin zitten, aldus de fictieve misleider Frank Underwood uit House of Cards. Hoe je gesprekspartner op een subtiele manier over te halen leer je tijdens Onzichtbaar Overtuigen. Lees verder

Grafiek van de dag: De peilingen van Trump beĆÆnvloeden de waarde van de Mexicaanse Peso

Grafiek van de dag: De peilingen van Trump beĆÆnvloeden de waarde van de Mexicaanse Peso

Hoe beter Donald Trump scoort in de peilingen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen, hoe minder de Mexicaanse Peso waard is. Deze gekke verhouding in de grafiek van de dag. Lees verder

Slimme bril maakt logistiek sneller en beter

Slimme bril maakt logistiek sneller en beter

Dankzij de slimme bril kan het meest tijdrovende en kostbare proces in een magazijn, orderpicking, een stuk sneller verlopen. Dit is er al mogelijk met augmented reality. Lees verder

'Thuisbezorgd haalt 350 miljoen bij IPO'; Ilona Haaijer getipt als commissaris Boskalis

'Thuisbezorgd haalt 350 miljoen bij IPO'; Ilona Haaijer getipt als commissaris Boskalis

Plus: Aandelen oliebedrijven schiet omhoog, meer werknemers wisselen van baan en knokpartij tijdens Georgisch verkiezingsdebat. Lees verder

Luisteren naar je klanten bij innovatie? Ligt aan het type ontwikkeling

Luisteren naar je klanten bij innovatie? Ligt aan het type ontwikkeling

Of je nu wél of niet naar klanten moet luisteren bij het ontwikkelen van nieuwe producten, ligt aan het type innovatie. Dat blijkt uit onderzoek van Erasmus-professor Jan van den Ende. Lees verder

'Als leider moet je beweging creƫren'

'Als leider moet je beweging creƫren'

Goudhaantje Nanouke van ’t Riet werkt al meer dan 15 jaar bij de NS. Ex-Goudhaan Marjan Rintel is sinds een jaar haar baas. Wat hebben zij met en aan elkaar? ‘Ik ben nog altijd verbaasd dat ze me op haar eerste werkdag opbelde om koffie te gaan drinken.’ Lees verder

Grafiek van de dag: verkopen Nokia tegenover iPhone

Grafiek van de dag: verkopen Nokia tegenover iPhone

Nokia maakte woensdag bekend niet langer eigen smartphones te maken. Het einde van een tijdperk met het welbekende deuntje, snake en de oude, onverwoestbare 3310. Lees verder

5 gave kantoren in Nederland

5 gave kantoren in Nederland

Met alleen een pingpongtafel redden startups het al jaren niet meer. Ook bij de grote bedrijven wordt het steeds meer een speeltuin op kantoor. 5 gave kantoren in Nederland. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X