De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gerelateerde artikelen:


Meer over De experts:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
De 7 lessen die managers en ouders van elkaar kunnen leren

De 7 lessen die managers en ouders van elkaar kunnen leren

Je medewerkers opvoeden is niet zo heel veel anders dan je kinderen iets bijbrengen. Deze 7 punten kunnen managers en ouders van elkaar leren. Lees verder

De 8 succesregels van Uber-oprichter Travis Kalanick

De 8 succesregels van Uber-oprichter Travis Kalanick

Uber-oprichter Travis Kalanick onthulde tijdens Startup Fest Europe zijn 'Geeks guide to becoming an entrepreneur'. Lees verder

Stop met korting geven: 4 tips

Stop met korting geven: 4 tips

De directeur die een relatie een abnormaal hoge korting toezegt? Of een verkoper die 2 keer zo veel korting biedt als zijn collega's? ‘Geef een vergulde schep als ludieke straf.’ Lees verder

Veel rumoer bij Shell-vergadering; KLM snijdt in aantal managers

Veel rumoer bij Shell-vergadering; KLM snijdt in aantal managers

Plus: Monsanto wijst Bayer-bod af, Toyota in zee met Uber en Brits bod op Van Gansewinkel. Lees verder

Tim Cook: 'Een bedrijf moet een ziel hebben, net als een mens'

Tim Cook: 'Een bedrijf moet een ziel hebben, net als een mens'

Een bedrijf zou een ziel moeten hebben, net als een mens, zei Tim Cook tijdens zijn eerste Nederlandse optreden ooit. Lees verder

Wat je verdient staat in de cloud

Wat je verdient staat in de cloud

Transparantie is een van de meest cruciale onderdelen van nieuw leiderschap. Is jouw bedrijf al toe aan de Buffer-methode? Letterlijk álles wordt online gepubliceerd. Lees verder

De toekomst van het werken? Dat ziet er in de praktijk dus zo uit

De toekomst van het werken? Dat ziet er in de praktijk dus zo uit

De medewerker van morgen sleept zich niet meer elke dag naar hetzelfde kantoor. Maar hoe dan wel? En hoe ziet dat er dan uit? Een inkijkje. Lees verder

Dit zijn de 3 ingrediënten van een succesvolle, moderne werkgemeenschap

Dit zijn de 3 ingrediënten van een succesvolle, moderne werkgemeenschap

Expliciete waarden, onderling vertrouwen en een set collectieve normen. Dat blijken steeds weer dé succesingrediënten van elke werkvloer. Lees verder

Gezondheidsdata van je medewerkers opslaan: mag dat zomaar?

Gezondheidsdata van je medewerkers opslaan: mag dat zomaar?

Data over de gezondheid van je medewerkers is steeds toegankelijker. Wat mag je daar als werkgever mee? En minstens zo belangrijk: wat niet? Lees verder

‘West-Europa hotspot voor 3D-printing’

‘West-Europa hotspot voor 3D-printing’

Met zijn bedrijf Additive Industries bouwde Jonas Wintermans een industriële 3D-metaalprinter. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X