De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Waarom TenCate zich op automotive gaat richten

Waarom TenCate zich op automotive gaat richten

TenCate vond in de auto-industrie nieuwe toepassingen voor zijn producten. 'Als wij kunnen leveren, zeggen wij geen nee.' Lees verder

Vestia blijft etteren; Philips brengt 3D naar de VS; Lidl in de mode

Vestia blijft etteren; Philips brengt 3D naar de VS; Lidl in de mode

Plus: Rabobank biedt meer krediet, Rofresco dankt Brits bedrijf voor de winst en cfo's in Nederland pessimistisch.  Lees verder

Bob gaat gemaakte fouten op een volwassen manier te lijf

Bob gaat gemaakte fouten op een volwassen manier te lijf

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Dit keer probeert hij gemaakte fouten op een volwassen manier te lijf te gaan. Lees verder

8 stellingen over multitasken: hoe en wanneer werkt het?

8 stellingen over multitasken: hoe en wanneer werkt het?

In drukke post-crisistijden moeten managers steeds meer ballen in de lucht houden. Multitasken dus, maar werkt dat eigenlijk wel? Lees verder

Dit is Rob van Wingerden, de nieuwe ceo van BAM

Dit is Rob van Wingerden, de nieuwe ceo van BAM

Rob van Wingerden volgt Nico de Vries per 1 oktober op als ceo van bouwbedrijf BAM, dat onder druk staat. Wie is hij? Lees verder

BAM-ceo Nico de Vries stapt op; Budgetstrategie voor Air France

BAM-ceo Nico de Vries stapt op; Budgetstrategie voor Air France

Plus: Branson voor vrede, overname in bouw en het onbegrepen succes van Sony. Lees verder

Manon van Beek (Accenture): 'Kansen geven is ook belonen'

Manon van Beek (Accenture): 'Kansen geven is ook belonen'

Een interview met Manon van Beek (Accenture). ‘Belonen is nu: de kans krijgen mee te denken over oplossingen die ertoe doen.’ Lees verder

De Goudhaantjes Tiplijn is geopend: wie mag niet ontbreken?

De Goudhaantjes Tiplijn is geopend: wie mag niet ontbreken?

Ook in 2014 publiceert MT de Goudhaantjes 100, een lijst met de 100 meest veelbelovende managers van Nederland. Wie mag niet ontbreken? Lees verder

Heineken verkoopt meer bier; Private bedrijven groeien harder; Ballmer vertrekt helemaal

Heineken verkoopt meer bier; Private bedrijven groeien harder; Ballmer vertrekt helemaal

Plus: TKH, Havenbedrijf Amsterdam, internationale luchtvaart én Primark zitten in de lift. Lees verder

Gekocht worden door Google? Doorsta de tandenborsteltest

Gekocht worden door Google? Doorsta de tandenborsteltest

Google neemt alleen bedrijven over die de tandenborsteltest van ceo Larry Page doorstaan. De wát? Lees verder

Whitepapers
 
Volg MT op Facebook
X