De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
5 vragen over de Russische sancties; wie heeft er last van?

5 vragen over de Russische sancties; wie heeft er last van?

Nu Europa sancties oplegt aan Rusland is het wachten op een tegenreactie. Wat kunnen we verwachten en wie krijgt daar last van?  Lees verder

Ceo V&D stapt op; 15 miljard voor T-Mobile; EC onderzoekt Google

Ceo V&D stapt op; 15 miljard voor T-Mobile; EC onderzoekt Google

Plus: Rusland slaat terug na sancties, BAM strijkt 40 miljoen op, Volkswagen minder en Shell juist meer winst.  Lees verder

AFAS over de inlogstrijd: ING is bang geld te verliezen

AFAS over de inlogstrijd: ING is bang geld te verliezen

ING won de inlogstrijd van AFAS, maar volgens Rik ten Wolde van AFAS is de uitspraak van de rechter 'uitstel, geen afstel'. Lees verder

Bob tackelt zelf het doorgeefmanagement

Bob tackelt zelf het doorgeefmanagement

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. In deze aflevering tackelt hij zelf het doorgeefmanagement. Lees verder

V&D-topman Jacob de Jonge stapt op, bedrijf zelf zwijgt

V&D-topman Jacob de Jonge stapt op, bedrijf zelf zwijgt

Jacob de Jonge stopt als ceo van warenhuisketen V&D. Hij zou het oneens zijn geweest met de koers van eigenaar Sun Capital.  Lees verder

Wat je kan leren van deze wijkagent uit de Schilderswijk

Wat je kan leren van deze wijkagent uit de Schilderswijk

Lessen van gewone mensen die ongewone dingen doen. Dit keer: Mark Westerlaken (41), wijkagent in de Schilderswijk in Den Haag. Lees verder

ING wint inlogstrijd van AFAS; Taxi-oorlog verdeelt Nederland

ING wint inlogstrijd van AFAS; Taxi-oorlog verdeelt Nederland

Plus: PostNL gaat bezorgen op zondag, Samsung heeft last van Chinezen, Randstad ziet herstel en de business achter Dick Bruna. Lees verder

Waarom de sandalen van Birkenstock in de mode blijven

Waarom de sandalen van Birkenstock in de mode blijven

Het bedrijf is 240 jaar oud, maar wéér is Birkenstock in de mode. Hoe doet de Duitse hippie-sandaal dat toch? Lees verder

In 6 stappen naar een strategieloze organisatie

In 6 stappen naar een strategieloze organisatie

De werkelijkheid is altijd anders dan je kunt voorspellen, dus waarom zou je plannen voor de toekomst maken? Hoe het anders kan. Lees verder

Het grootste bedrijf van de VS let op de kleintjes

Het grootste bedrijf van de VS let op de kleintjes

Laat het Vrijheidsbeeld links liggen als je naar de VS gaat en boek een vlucht naar Arkansas. Maar waarom? Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X