De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gerelateerde artikelen:


Meer over De experts:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
De lassende robot is hier, en hij staat in Harderwijk

De lassende robot is hier, en hij staat in Harderwijk

Robotisering? In Harderwijk, bij AWL-Techniek, is het aan de orde van de dag. En de mondiale auto-industrie is er maar wat blij mee. Lees verder

Stress voor de stresstest; Oranjewoud staakt activiteiten in Colombia

Stress voor de stresstest; Oranjewoud staakt activiteiten in Colombia

Plus: BinckBank leeft op door de brexit; Loonkosten stijgen nauwelijks meer en G-III in de schulden voor DKNY Lees verder

Verizon koopt Yahoo, Tim Armstrong nieuwe ceo

Verizon koopt Yahoo, Tim Armstrong nieuwe ceo

Eric Schmidt (Google) vindt Tim Armstrong een van de 'meest inspiratievolle salesmensen ooit'. Nu moet hij Yahoo gaan redden. Lees verder

'Wereldmanager' Arthur van Hoff brengt 'Netflix van VR' naar Amsterdam

'Wereldmanager' Arthur van Hoff brengt 'Netflix van VR' naar Amsterdam

Virtual reality-bedrijf Jaunt opent een kantoor in Amsterdam. Internetpionier Michiel Frackers gaat de programmeerhub leiden. Lees verder

'We gebruiken te veel excuses om mensen niet aan te hoeven spreken'

'We gebruiken te veel excuses om mensen niet aan te hoeven spreken'

Anderen aanspreken op hun gedrag, we blijven het als managers maar moeilijk vinden. Toch doen, raadt Gytha Heins aan. Lees verder

Dit zeggen managers zelf over wat ze het allermoeilijkst vinden: anderen aanspreken

Dit zeggen managers zelf over wat ze het allermoeilijkst vinden: anderen aanspreken

Er is weinig wat managers zo lastig vinden als het aanspreken van hun medewerkers. Dit is wat ze er letterlijk over te zeggen hebben. Lees verder

Nog geen 20% managers zegt verkeerd gedrag permanent te kunnen bijsturen

Nog geen 20% managers zegt verkeerd gedrag permanent te kunnen bijsturen

Nog geen 20 procent van de managers in Nederland zegt niet-effectief gedrag van zijn of haar medewerkers permanent te kunnen bijsturen. Lees verder

Hoe veranker je continue verandering in je bedrijfscultuur?

Hoe veranker je continue verandering in je bedrijfscultuur?

Hoe maak je continu veranderen deel van je bedrijfscultuur? Een praktijkvoorbeeld: ‘We hebben de deken aardig opgeschud.’ Lees verder

Groen licht voor fusie Ahold en Delhaize; Investering door TMG in Talpa vervalt

Groen licht voor fusie Ahold en Delhaize; Investering door TMG in Talpa vervalt

Plus: Minder winst en omzet voor Philips Lighting; Verizon heeft 4,8 miljard over voor Yahoo en L’Oreal neemt IT Cosmetics over Lees verder

De lerende machine is straks overal. Deze 5 voorbeelden geven een kijkje in de toekomst

De lerende machine is straks overal. Deze 5 voorbeelden geven een kijkje in de toekomst

Machines die zichzelf leren verbeteren, we zijn er nog maar een kleine stap van verwijderd. Deze 5 voorbeelden laten zien hoe ver we zijn. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X