De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Bavaria en Sky Radio omarmen het leukste bedrijf van Engeland

Bavaria en Sky Radio omarmen het leukste bedrijf van Engeland

Het grootste bedrijf van Engeland kreeg vier jaar geleden een flinke klap, maar op basis van omzet en winst lijkt er niets veranderd. Lees verder

'Google wilde Spotify kopen'; TomTom positiever over 2014

'Google wilde Spotify kopen'; TomTom positiever over 2014

Plus: Facebook op weg naar 10 miljard, weer verlies voor Vattenfall, 'Jan Bennink wist van overnameplannen' en 5,5 miljoen voor Estro. Lees verder

5 gouden tips van All Blacks-coach Gordon Tietjens

5 gouden tips van All Blacks-coach Gordon Tietjens

Een interview met All Blacks-coach Gordon Tietjens. Wat zijn volgens hem de 5 eigenschappen van een succesvol team? Lees verder

Bij GL Precision nemen robots 's avonds het werk over

Bij GL Precision nemen robots 's avonds het werk over

1/3 van de productie-uren van maakbedrijf GL Precision worden onbemand gerealiseerd. 'Robots hoeven niet naar het toilet.' Lees verder

De broer van Wim van der Leegte is óók een maakindustriekampioen

De broer van Wim van der Leegte is óók een maakindustriekampioen

Iedereen kent Wim van der Leegte, de man achter VDL Groep en redder van Nedcar. Maar wist je dat zijn broer ook succesvol ondernemer is? Lees verder

All in the family: 8 Nederlandse broers in business

All in the family: 8 Nederlandse broers in business

Zit gevoel voor zakendoen in de familie? Bij de broertjes Van Houten, Van der Leegte, Oerlemans en Muller wel. Zoek de verschillen. Lees verder

200 banen weg bij The Phone House; Sligro ten strijde tegen Jumbo

200 banen weg bij The Phone House; Sligro ten strijde tegen Jumbo

Plus: Nokia doet Microsoft pijn, Apple-cijfers zijn mwah, Jeroen Visser cfo bij Blokker en vandaag is een dag van nationale rouw. Lees verder

Het Zwitserse Nestlé wil vitaminen in Nespresso-cups

Het Zwitserse Nestlé wil vitaminen in Nespresso-cups

Nestlé, het grootste bedrijf van Zwitserland, werkt aan Nespresso-achtige cups met mineralen en vitaminen. De naam? Iron Man. Lees verder

Waarom Sliedrecht onmisbaar is voor Portugal

Waarom Sliedrecht onmisbaar is voor Portugal

Portugal is veel meer dan de Algarve en CR7. Zo heeft voormalig kolonie Angola heel wat in de melk te brokkelen.  Lees verder

'Ja, maar' is de enige juiste succesformule voor managers

'Ja, maar' is de enige juiste succesformule voor managers

De can do-mentaliteit die bij veel organisaties heerst, maakt het lastig verwachtingen te managen. Hoe voorkom je dat? Lees verder

 
Volg MT op Facebook
X