De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Zes tips om wanbetaling te voorkomen

Zes tips om wanbetaling te voorkomen

We mogen dan langzaam uit de crisis kruipen, de drang om facturen op tijd te betalen, laat nog steeds te wensen over. Lees verder

Hoe Phil Knight van Nike een wereldsucces maakte

Hoe Phil Knight van Nike een wereldsucces maakte

Wat is het geheim van de permanente coolness van Nike? Héél dicht bij de sport blijven, zo blijkt uit een analyse. Lees verder

Allemachtig, wat doen de Nederlandse bedrijven het weer goed

Allemachtig, wat doen de Nederlandse bedrijven het weer goed

Over de hele linie geven de halfjaarcijfers van Nederlandse bedrijven de laatste weken een rooskleurig beeld. Een overzicht(je). Lees verder

Dit zijn de favoriete boeken van Elon Musk

Dit zijn de favoriete boeken van Elon Musk

Welke boeken mogen er mee in de vakantiekoffer? Bekijk eens de favoriete boeken van Elon Musk. Lees verder

Amsterdam in top20 startupsteden; Goed halfjaar voor Heineken

Amsterdam in top20 startupsteden; Goed halfjaar voor Heineken

Plus: Goed halfjaar voor Heineken, Uber meer dan 45 miljard waard, superrijken azen op Amsterdam en Bitcoin-topman opgepakt. Lees verder

Dit is waarom Spyker geen levensvatbare toekomst heeft

Dit is waarom Spyker geen levensvatbare toekomst heeft

Victor Muller flikt het weer. Spyker poetst zijn schulden weg en komt uit surseance. Maar de sportwagenbouwer heeft allerminst een levensvatbare toekomst. Dit is waarom. Lees verder

Een visie is een plek, niet een punt

Een visie is een plek, niet een punt

Een visie moet met ons meegroeien. Daarom is het geen punt, maar een plek, betoogt Paul Hughes. Lees verder

Zo ontwikkel je veerkracht tegen stress

Zo ontwikkel je veerkracht tegen stress

Veerkracht is geen kwestie van aanleg, je kan jezelf erin trainen. En het helpt om stress flink  te verminderen. Lees verder

Beursgang ABN Amro is goedkoop; Spyker uit surseance

Beursgang ABN Amro is goedkoop; Spyker uit surseance

Plus: Paul Jansen nieuwe hoofdredacteur De Telegraaf, verkoop Samsung Galaxy S6 valt tegen en Amsterdam beteugelt uitbreiding hotels. Lees verder

Bob verdedigt zijn exorbitante bonus

Bob verdedigt zijn exorbitante bonus

Bob is divisiedirecteur van een groot concern. Hij doet zijn best. Deze keer verdedigt hij zijn exorbitante bonus. Lees verder

Whitepapers
Meer whitepapers »
 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X