De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gerelateerde artikelen:


Meer over De experts:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
'De interactie met andere studenten maakt een MBA zo interessant'

'De interactie met andere studenten maakt een MBA zo interessant'

Wat levert een MBA je op? Die vraag stellen we aan diverse alumni. Deze keer vertelt John de Kok, voormalig directeur van Pfizer, waarom hij maar liefst 2 MBA’s op zak heeft. Lees verder

5 trends op de markt van het Internet of Things

5 trends op de markt van het Internet of Things

De toekomst is connected, wordt alom voorspeld. Of is die toekomst al begonnen? 5 recente trends. Lees verder

'Die 1.000 man hóór ik niet eens'

'Die 1.000 man hóór ik niet eens'

Zolang de spelers zijn autospiegels heel laten, blijft hij fluiten. ABN Amro-manager en hockeyscheids Kees Tamminga (39) past er zelfs zijn vakanties op aan.  Lees verder

Wil je iets beter onthouden? Maak dan een tekening

Wil je iets beter onthouden? Maak dan een tekening

Er zijn hier wat geheugensteuntjes die je kunnen helpen om een bijvoorbeeld een presentatie beter te onthouden. Lees verder

Met deze 6 tips evalueert u een reorganisatie

Met deze 6 tips evalueert u een reorganisatie

Stel bij elke organisatieverandering eerst een duidelijk doel vast, adviseert Jan de Vuijst. Anders gaat het nooit werken, welke methode je ook kiest.  Lees verder

Winst Shell halveert; Air France KLM lijdt minder verlies

Winst Shell halveert; Air France KLM lijdt minder verlies

Plus: Dunlop naar eigen zeggen kleine multinational, Nederland in top tien beste infrastructuren om in te investeren. Lees verder

Innoveren bij Priva: ‘Het was vooral een onderbuikgevoel’

Innoveren bij Priva: ‘Het was vooral een onderbuikgevoel’

De afgelopen jaren heeft Priva een digitale transformatie doorgevoerd. De belangrijkste uitdaging: vernieuwen zonder de bestaande business geweld aan te doen. Lees verder

Nigeria klaagt Shell aan voor 6 miljard; Dunlop 'kleine multinational' met nieuwe aankoop

Nigeria klaagt Shell aan voor 6 miljard; Dunlop 'kleine multinational' met nieuwe aankoop

Plus: Aegon neemt afdeling Blackrock over, lampentak Philips naar de beurs en Cook legt beleggers uit dat ze niets begrijpen van het bedrijfsaandeel. Lees verder

Psycholoog Cees Schenk: 'Succesvolle managers kunnen omgaan met gebrek aan succes'

Psycholoog Cees Schenk: 'Succesvolle managers kunnen omgaan met gebrek aan succes'

Volgens psycholoog Cees Schenk is succes afdwingbaar, maar maak keuzes en ken je gebreken. Lees verder

Deze Thaise 'duty free' koning is de redder van Leicester

Deze Thaise 'duty free' koning is de redder van Leicester

Over leiderschap gesproken. 'Duty free' koning Vichai Srivaddhanaprabha trok voetbalclub Leicester City in 4 jaar uit het slop. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X