De zeldzame Jan Aalberts

07 feb 2011  |   Hans Crooijmans  
Jan Aalberts

‘Als je niet kunt huilen, kun je ook niet lachen’, mag Jan Aalberts graag zeggen. Het is zijn variant op het typische van ondernemen: hoge toppen, diepe dalen.

Gehuild heeft hij weinig, in de kwart eeuw dat hij leiding gaf aan ‘zijn’ Aalberts Industries. Lachen kon Aalberts onlangs opnieuw omdat hij kerngezond zijn 71ste verjaardag vierde en korte tijd later door Nederlandse beleggers werd uitgeroepen tot ‘Topman van het Jaar’.

In de regel is zo’n uitverkiezing een boodschapper voor naderend onheil. Al te vaak vallen lieden die een prijs winnen vervolgens binnen de kortste keren van hun voetstuk. Denk aan Cees van der Hoeven, Rijkman Groenink of Kees Storm. Maar de kans is nihil dat Aalberts zoiets overkomt.

Dit komt op de eerste plaats doordat Aalberts – in tegenstelling tot het genoemde trio – geen manager is, maar een heuse ondernemer. Hij bouwde Aalberts Industries op voor eigen geld en risico en bezit samen met zijn vrouw nog altijd een flink belang in dit sinds 1987 aan de beurs genoteerde miljardenbedrijf. Veel andere topmanagers gedragen zich wel alsof ze eigenaar zijn (ze stoppen zich niet voor niets vol met aandelen en opties), maar zijn in feite doodgewone werknemers. Ze worden voor een poos aangesteld om de boel te leiden, totdat iemand de zaak overneemt en ineens een heel andere weg inslaat.

Aalberts onderscheidt zich ook doordat hij, ondanks de langjarige successtory, niet in zijn eigen onfeilbaarheid is gaan geloven. ‘We maken nog erg veel fouten’, vertelde hij me meer dan 15 jaar geleden. ‘En ik maak er waarschijnlijk de meeste.’ Aalberts vindt het bijvoorbeeld zwak van zichzelf dat hij de crisis van 2008 niet zag aankomen. Hij had in de hoogtijjaren moeten ingrijpen. Voorraden verkleinen, werkkapitaal krimpen, schulden verlagen.

Nooit veranderde hij de basisformule van Aalberts Industries. Het concern is een bonte verzameling van 150 bedrijven in Europa, Noord-Amerika en Azië die zelfstandig de boer op mogen (‘wie geen vertrouwen geeft, krijgt ook geen vertrouwen’), maar altijd moeten beseffen dat ergens in een voormalige paardenstal op een landgoed in Midden-Nederland een batterijtje financiële specialisten elke vrijdag hun resultaten analyseert. De afgelopen jaren haalde het hoofdkantoor de teugels flink aan, maar de business wordt onveranderd gedaan door de werkmaatschappijen.

Even eenduidig is de strategie waardoor de onderneming snel expandeerde: overnames. De acquisitiemachine die Aalberts heet – hij kocht meer dan 70 ondernemingen – absorbeert alleen bedrijven met een ijzersterke marktpositie, goed management en een -winstgevende exploitatie. Concurrenten van bedrijven die deel uitmaken van de huidige groep, laat Aalberts links liggen. Bestaand -management blijft bij voorkeur zitten en elke dochter houdt haar eigen naam. Niks geen stoere verhalen over synergie en turn around-situaties.

De manier waarop Jan Aalberts zijn opvolging regelt, verdient ook navolging. Niemand kijkt in zijn kaarten. Aalberts zegt steevast dat hij een half jaar voor zijn afscheid iemand zal aanwijzen. Gekscherend: “Het kan een Nederlander worden, een Chinees of een Amerikaan.” Vast staat slechts dat hij uit eigen gelederen komt. Want in een bedrijf van meer dan 10.000 mensen geen opvolger kunnen vinden, acht Aalberts een blamage. Een familielid wordt het sowieso niet, want “met vrienden en familie moet je nooit in zaken gaan”.
Jan Aalberts, een bijzonder exemplaar. In Nederland is zijn soort zeldzaam, helaas.

Hans Crooijmans is een in bedrijfseconomie gespecialiseerde journalist en columnist. Hij werkt vanuit Moskou. Lees zijn eerdere columns.

Op MT.nl/columns vindt u ook de columns van trendwatcher Carl Rhode en rasondernemer Richard Branson 

Lees ook:

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Hoe de mobiele revolutie de bankensector op zijn kop zet

Hoe de mobiele revolutie de bankensector op zijn kop zet

Nederlandse banken ontslaan personeel, want: digitale revolutie. Zagen ze de opkomst van mobiel op tijd? En wat komt er nog aan? Lees verder

3 verklaringen voor de opkomst van de tweedehandsmarkt

3 verklaringen voor de opkomst van de tweedehandsmarkt

Kopen en verkopen op de tweedehandsmarkt is booming. Hoe groot is de markt en welke bedrijven spelen een belangrijke rol? Lees verder

Van Apple tot Motorola, allemaal willen ze praten met Fairphone

Van Apple tot Motorola, allemaal willen ze praten met Fairphone

Is het een smartphone of een communicatiestrategie? Fairphone is beide en met beide succesvol. Ceo en oprichter Bas van Abel vertelt. Lees verder

Leren van de politie: hoe word je tegenspreker?

Leren van de politie: hoe word je tegenspreker?

Bij rechercheonderzoeken van de politie zijn zelf opgeleide tegensprekers betrokken. 'Tegenspraak draait om vragen stellen.' Lees verder

'Nederlandse economie groeit 2 keer zo hard'; Leegloop in V&D-top

'Nederlandse economie groeit 2 keer zo hard'; Leegloop in V&D-top

Plus: Apple meer dan 700 miljard dollar waard, 2theloo opent 44 Franse vestigingen en Fifa-sponsors haken af. Lees verder

Hoe voorkom je schijnproductiviteit?

Hoe voorkom je schijnproductiviteit?

Hoe dwingender de werkomgeving, hoe meer mensen schijnproductiviteit vertonen. De oplossing? Concentratie en een eigen ritme. Lees verder

Nieuwe functie: cultuurtechnisch vertaler

Nieuwe functie: cultuurtechnisch vertaler

Wat zijn de banen van de toekomst? De cultuurtechnisch vertaler gaat er zeker komen. Welke functies tip jij? Lees verder

ING schrapt 1.700 banen; waarom Apples online diensten niet goed werken

ING schrapt 1.700 banen; waarom Apples online diensten niet goed werken

Plus: voorlopig geen doorstart Halfords; Imtech geloofde klokkenluider niet. Lees verder

Deze 5 bedrijven strijden nog om de titel Gamechanger 2014

Deze 5 bedrijven strijden nog om de titel Gamechanger 2014

Wie wordt Gamechanger van het Jaar 2014? Van de 50 genomineerden maken nog 5 bedrijven kans op de titel. Lees verder

Daan de Reiziger leent zijn auto uit en wordt slapend rijk

Daan de Reiziger leent zijn auto uit en wordt slapend rijk

Daan de Reiziger is liefhebber van niet-gemaakte kilometers. Dit keer wordt hij slapend rijk van een nieuwe parkeer-vlieg- en verhuurservice. Lees verder

Whitepapers
Meer whitepapers »
 
Volg MT op Facebook
X