De nieuwe accountant kan alles

27 sep 2011  |   Andre de Vos  
Superachiever(1)

Er is iets mis met onze accountants. We hebben een nieuw ­specimen nodig dat uw financiën transparant maakt, risico’s helpt te beheersen en 100 procent onafhankelijk is. Maar waar halen we die vandaan?

 

 

De grote vier: 2,6 miljard

Accountants in Nederland zetten jaarlijks 9 miljard om. Een groot deel vloeit naar de Big Four: PwC (686 mln), Ernst & Young (662 mln) KPMG (635 mln) en Deloitte (630 mln). Nr 5, BDO, volgt met 215 miljoen omzet op flinke afstand, nr 6, Accon AVM zet nog eens 100 miljoen minder om, al zal door de recente fusie van Flynth en Gibo Groep (nrs 7 en 10) een iets groter bedrijf ontstaan. >cijfers 2010

Ook wat betreft omzet per medewerker is het verschil tussen de top en de rest groot, blijkt uit cijfers van Full Finance. De kleinere kantoren zetten per medewerker boven een ton om, de grootste drie tot boven de 160.000 euro per jaar.
Er is een fundamentele gedragsverandering nodig’ (AFM). ‘Het is onduidelijk of accountants ongebonden en kritisch te werk gaan’ (Eurocommissaris Michel Barnier). Of: ‘De accountant is klinisch dood’ (hoogleraar Marcel Pheijffer).

Neem het woord ‘accountant’ in de mond en u zult als reactie weinig positiefs horen. Na de boekhoudschandalen bij Enron en Ahold eerder dit decennium was het imago al bezoedeld, tijdens de kredietcrisis hebben falende banken en verzekeraars de externe boekhouder definitief in het beklaagdenbankje gedrukt. Want wat heb je aan die peperdure jaarrekeningcontroleurs als bedrijven korte tijd later financieel zo lek als een mandje blijken?

Over die vraag woedt inmiddels een maatschappelijke discussie. Politici, toezichthouders, beleggers, klanten én accountants zelf buigen zich over de vraag hoe de accountant opnieuw kan worden uitgevonden. Want zoals het nu kan, kan het niet langer, daar is iedereen het wel over eens. De grote vraag: hoe moet het dan wél?


Negen voorstellen in de goede richting:

1 van 10

1. Weg met de afvinkcultuur (en de verplichte controle)


Veelgehoorde klacht: de accountant is te veel bezig met de regeltjes te checken. Staat op elke factuur de goede handtekening? Zijn de besluit­vormingsprocessen in de goede volgorde doorlopen?

Allemaal vast heel nuttig, maar het kost – zeker bij grote, complexe ondernemingen – zoveel tijd dat de accountant aan andere, belangrijker zaken amper toekomt. “We zijn bezig met het afdekken van de regeltjes in plaats van met het doorgronden van wat er speelt bij de klant”, zegt bijvoorbeeld Pieter de Kok.

Behalve eigenaar van accountantskantoor Coney is hij ook initiatiefnemer van Tuacc, de hervormingsbeweging in de Nederlandse accountantswereld, die naar eigen zeggen tot stand is gekomen, ­“gevoed door onvrede en gedreven door passie en trots, uitdaging en zorgen over de toekomst van het beroep.”

Inmiddels hebben zo’n 100 accountants zich bij zijn beweging aangesloten. Zij komen bijeen in ‘tweetups’ om te praten over hoe het nu verder moet. “Het gaat niet om een boodschappenlijstje van hervormingen”, aldus De Kok, “maar om een grondige heroriëntatie van het vakgebied. Niet vanuit het ego, maar vanuit de ziel redeneren.”

Volgens De Kok zou de accountant “de klant moeten vragen waar hij ’s nachts wakker van ligt, wat we kunnen doen om hem te helpen. Maar in plaats daarvan gaat alle aandacht en geld uit naar de controle van de jaarrekening. En die wordt gedomineerd door checklist-denken. Tot aan de moeder der checklisten toe: de checklist die moet waarborgen dat alle andere checklisten zijn afgewerkt.”
Hoogleraar accountancy Marcel Pheijffer stelde recent in het Financieele Dagblad voor de verplichte jaarrekeningcontrole maar helemaal te schrappen. Zo zou er weer ruimte komen voor zelfstandig denken bij de externe accountant. “In het MKB kan de accountant dan meer als adviseur dienen, in plaats van als controleur. En de controle van beursgenoteerde ondernemingen zal er echt niet mee verdwijnen. Beleggers en toezichthouders zullen eerder nog scherpere controle verlangen.”

Peter van Mierlo, voorzitter van de accountantspraktijk van PwC, denkt dat het voor iedereen duidelijker moet zijn wat een gecontroleerde jaarrekening precies weergeeft. “Als een bedrijf dat er slecht voorstaat in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële situatie, kan de accountant die alleen maar goedkeuren. Als de markt assets, zoals hypotheken, op een bepaalde manier waardeert, kan de accountant daar binnen de huidige regelgeving niet eigenhandig van afwijken.”

Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Whitepapers
 
Volg MT op Facebook
X