Management Team bouwt aan een serie profielen van managementgoeroes. Korte, krachtige portretten van mannen en vrouwen uit heden en verleden die onze kijk op management en organisaties voorgoed hebben veranderd. Deze keer: Peter F. Drucker.

Wie vandaag de dag de eerste publicaties van Peter F. Drucker herleest, vindt daar niet zo heel veel nieuws in. Latere generaties hebben zo veel van hem overgenomen, dat we ons niet eens meer realiseren dat hij het ooit heeft bedacht. Drucker was bijvoorbeeld de geestelijke vader van het Management By Objectives, dat uit de missie van de organisatie prestatiedoelen afleidt voor iedere werknemer afzonderlijk. Ook was hij de eerste die het belang inzag van de kenniswerker, de eerste die aandacht vroeg voor de economische betekenis van pensioenfondsen en andere institutionele beleggers, en de eerste die duidelijk maakte dat leiderschap een kwestie is van exact te omschrijven persoonlijkheids-kenmerken en leerbare vaardigheden. We denken dat we het hebben van Henry Mintzberg, van Philip Kotler, van Rosabeth Moss Kanter of van Stephen Covey – maar als je hen ernaar vraagt wijzen ze allemaal naar Peter F. Drucker, de ’goeroe aller goeroes’

De mens

Drucker werd in 1909 geboren in Wenen. Hij studeerde in Duitsland, waar hij de opkomst van het nationaal-socialisme meemaakte. Nadat hij in een essay fel van leer trok tegen de nieuwe politiek, moest hij zijn biezen pakken. In 1933 vertrok hij naar Engeland, om vier jaar later door te reizen naar de Verenigde Staten. Tijdens de oorlog ontwikkelde hij zich daar tot management consultant avant la lettre. Een opdracht voor General Motors greep hij aan om zich grondig te verdiepen in de praktijk van de moderne onderneming.

Daar leerde hij dat wat managers doen belangrijker is dan wat ze zeggen dat ze doen, een inzicht dat hij zijn leven lang zou blijven koesteren. Zijn hoogtijdagen beleefde Drucker in de jaren vijftig, zestig en zeventig. In die periode was hij achtereenvolgens hoogleraar aan de universiteiten van New York, Californië en Harvard.

Ontzagwekkend, maar gelukkig was Drucker het tegendeel van een studeerkamergeleerde. In een tijd dat boeken over management vooral degelijk en saai waren, viel zijn werk op door rake observaties, heldere analyses en toegankelijk taalgebruik. Drucker overleed eind 2005 op 95-jarige leeftijd in Claremont CA.

De ideeën

• Deel grote organisaties op in functionele divisies.
  
• Beschouw je personeel als een vorm van bedrijfskapitaal, niet als kostenpost.
  
• Reken je werknemers af op meetbare targets die je hebt afgeleid uit de doelen van de afdeling en uit die van de organisatie als geheel (Management By Objectives)
  
• Kennis is de belangrijkste grondstof van de moderne economie (jaren ’70)
  

De miskleun

In een van zijn eerste boeken voorspelde Drucker de naderende ondergang van de homo economicus, de mens die zich louter en alleen laat leiden door eigenbelang. In plaats daarvan voorzag hij de opkomst van plant communities waar mensen niet alleen nuttige dingen zouden produceren maar waar ze ook sociaal en psychologisch helemaal aan hun trekken zouden komen. In de jaren tachtig stelde hij zelf met spijt vast dat de wens de vader van de gedachte was geweest.

De praktijk

Wie verlegen zit om een quick fix, is bij Drucker aan het verkeerde adres. Bij hem geen kant en klare recepten of lijstjes met tips. Wat we wel van hem kunnen leren, is zijn kritische instelling. Ga niet zonder meer af op wat mensen zeggen. Kijk liever zelf wat ze doen, en baseer daar je eigen acties op. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar het is het proberen waard.

De boeken

Drucker schreef maar liefst 39 boeken. De belangrijkste daarvan zijn The Practice of Management (1954) en Management: Tasks, Responsibilities, Practices (1974). Een mooie kennismaking met het werk van Drucker is zijn bundel Managementvisies (Uitgeverij Contact, Amsterdam, ISBN 90 254 1900 3).