Waarom werken mensen niet volgens de regels?

03 dec 2012  |   Theo de Bruin  

Managers, veiligheidskundigen en toezichthouders denken dat het volgen van regels eenvoudig is en automatisch tot het gewenste resultaat leidt. Dat is niet zo. Wie zich hiervan bewust is, bereikt meer dan degenen die zich beperken tot een strenge handhavingsstrategie, stelt Podiumauteur Theo de Bruin.

Er zit een grens aan het verbeteren van resultaten door middel van regelgeving, handhaving en controle. In veel situaties is sprake van interacties tussen mensen onderling of interacties tussen mensen en systemen. Zodra interacties een rol spelen, moet rekening worden gehouden met variabiliteit in gedrag die zich niet meer alleen door regels laat beheersen. Deze variabiliteit in gedrag veroorzaakt ook variabiliteit in resultaat. Dit maakt het gehele systeem waarmee we de door ons gewenste resultaten willen waarborgen complex. In ‘complexe’ systemen leidt intelligent gedrag van de actoren tot hogere prestaties dan gedrag dat gebaseerd is op het stipt uitvoeren van regels.

Complexe regels zorgen voor eenvoudig gedrag

Er is een paradoxaal verband: eenvoudige doelgerichte regels leiden tot intelligent gedrag, complexe en gedetailleerde regels leiden tot eenvoudig gedrag. Regelgeving schiet in veel gevallen gewoon te kort om de dagelijkse praktijk volledig in al zijn mogelijke verschijningsvormen te controleren. Medewerkers passen zich vaak effectief aan bij onverwachte situaties. Menselijk (aanpassings)gedrag is veel eerder en vaker oorzaak van succes dan van falen.

Andere kijk op de zaak is wenselijk

Een nieuw paradigma op het gebruik en handhaving van regels is noodzakelijk om een volgende stap te kunnen zetten. Een paradigma waarbij onderkend wordt dat het toepassen van regels niet eenvoudig is en om een balans vraagt van duidelijke kaders en vakmanschap. Dit vraagt om heldere toepasbare regels en mensen die zodanig getraind zijn en begeleid worden dat ze zelf de kennis, kunde en verantwoordelijkheidsgevoel ontwikkelen om zich bij afwijkende of onverwachte situaties aan te passen aan de op dat moment relevante context.

Veel managers, veiligheidskundigen en toezichthouders nemen te gemakkelijk aan dat het volgen van regels eenvoudig is en automatisch tot het gewenste resultaat zou moeten leiden. Het ultieme eindresultaat van een op dit paradigma doorontwikkelde organisatiecultuur laat zich het best omschrijven als een organisatie die zich continue in staat van stiptheidsaktie bevindt. Alles gaat volgens de regels met belabberd eindresultaat tot gevolg. Dit conventionele paradigma zouden managers, veiligheidskundigen en toezichthouders van zich af moeten gooien om nieuwe ruimte te maken voor verbetering.

Eenvoudige recepten bestaan niet

Bovenstaande levert overigens geen gemakkelijke oplossingen op. Als management, veiligheidskundigen en toezichthouders zich niet meer kunnen baseren op de mate waarin volgens de regels gewerkt is, dan wordt het be- en veroordelen van ongewenste resultaten daar niet eenvoudiger op. Het nieuwe paradigma dwingt tot meer betrokkenheid met het echte operationele werk en meer respect voor de mensen die dat werk uitvoeren en de keuzes die zij maken. Dat is lastig omdat daarmee de dagelijkse dilemma’s van de werkvloer op de managementagenda worden geplaatst.

5 principes van High Reliability Organisations

Dat aandacht voor de operatie uiteindelijk tot minder incidenten leidt, wordt dagelijks aangetoond door zogenaamde High Reliability Organisations (HRO’s). HRO’s slagen er in om een hoger dan gemiddeld veiligheidsniveau te bereiken gebaseerd op 5 principes die passen in dit nieuwe paradigma:

  1. Gerichtheid op verstoringen: elke verstoring kan een signaal zijn dat er iets mis kan gaan en wordt serieus opgepakt;
  2. Terughoudendheid tot simplificeren: HRO’s zoeken naar het volledige beeld in al zijn nuances, zijn wars van generaliseren en koesteren diversiteit;
  3. Gevoeligheid voor de uitvoering: veel aandacht voor het echte werk;
  4. Veerkracht (Resilience): slippertjes worden snel ontdekt en de effecten blijven klein;
  5. Respecteren van expertise: besluiten worden voorgelegd aan/genomen door personen die daartoe het best in staat zijn vanwege hun expertise en niet vanwege hun hiërarchieke positie.

Inzicht in operationele keuzes is noodzakelijk

Het mag duidelijk zijn dat deze principes niet van de één op de andere dag in een bedrijf geimplementeerd kunnen worden. De verandering start pas nadat je er anders tegenaan gaat kijken. Daarvoor is inzicht nodig. Management, veiligheidskundigen en toezichthouders moeten begrijpen welke factoren de keuzes op de werkvloer beïnvloeden. Dat begrip is randvoorwaardelijk voor een effectieve managementresponse op (non)compliancy.

Over de auteur:
Dit podiumartikel is geschreven door Theo de Bruin. Hij heeft m
anagementervaring in diverse vakgebieden zoals Finance, ICT, Operationeel lijnmanagement, Kwaliteit en Veiligheid. Voor dit artikel heeft hij gebruik gemaakt van de volgende bronnen: 

  • Bruin, Th.A.M. (2012) Wat verleidt werknemers om bewust van bekende regels aft e wijken? (Non)compliancy bij werknemers. ISBN 9781616273620
  • Dekker, S.W.A. (2005) Ten Questions About Human Error, A new view of Human Factors and System Safety. New York: CRC Press.
  • Karl, E., Weick en Sutcliffe, K.M. (2011) Management van het onverwachtte, Wat kun je leren van High Reliability Organisations. Rotterdam: BBNC uitgevers. Vertaald uit het engels door Bruine H. de.

Over het podium:
Ook uw visie geven op ontwikkelingen binnen uw vakgebied? Plaats een artikel op MT Podium. Log in op mt.nl/profiel en voeg onder 'activiteiten' uw artikel toe. Interessante bijdragen worden meegenomen in de nieuwsbrief en op home geplaatst. MT Magazine publiceert bovendien periodiek 'Het beste van MT Podium'.

Gerelateerde artikelen:


Meer over podium:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
Kristel Groenenboom vindt een vechtersmentaliteit belangrijker dan talent

Kristel Groenenboom vindt een vechtersmentaliteit belangrijker dan talent

Kristel Groenenboom rekent in deze column af met talent. Een 'klik' en een vechtersmentaliteit vindt ze veel doorslaggevender. Lees verder

'Ruzie bij fusie biermerken'; grondpersoneel KLM staakt en KPN overhoop met Fox Sports

'Ruzie bij fusie biermerken'; grondpersoneel KLM staakt en KPN overhoop met Fox Sports

Plus: verliezen voor Boeing en The Guardian, winst voor Facebook, en SoundCloud staat te koop. Lees verder

Appeltje voor de dorst? Aan deze 4 zaken slaat Apple zijn spaarvarken stuk

Appeltje voor de dorst? Aan deze 4 zaken slaat Apple zijn spaarvarken stuk

Beleggers krijgen eindelijk hun appeltje voor de dorst uit Cupertino. En de R&D voor de Apple Car kost miljarden dollars.  Lees verder

De 3 uitdagingen van KPN-ceo Eelco Blok

De 3 uitdagingen van KPN-ceo Eelco Blok

'Harde werker' Eelco Blok moet de komende maanden een aantal kastanjes uit het vuur halen. We zetten er een paar op een rij. Lees verder

5 tips om een zelfsturende machine van uw organisatie te maken

5 tips om een zelfsturende machine van uw organisatie te maken

Steeds meer organisaties in Nederland stappen over op zelfsturing. Hartger Ruijs (Computest) vertelt hoe dat in de praktijk gaat. Lees verder

Leiding geven is een vak. Waarom laten we mensen daar zomaar 'inrollen'?

Leiding geven is een vak. Waarom laten we mensen daar zomaar 'inrollen'?

Leiding geven is echt een vak, constateert Taco Oosterkamp. Waarom promoveren we dan nog steeds iedere goede professional tot manager? Lees verder

Verkoopdip iPhone houdt aan; Amerikaans herstelplan Volkswagen goedgekeurd

Verkoopdip iPhone houdt aan; Amerikaans herstelplan Volkswagen goedgekeurd

Plus: C&A-icoon Godfried Brenninkmeijer overleden, KLM wijst aanbod vakbond af en BP kent mindere tijden. Lees verder

Hospitality tot in het extreme: een kijkje op een butlerschool

Hospitality tot in het extreme: een kijkje op een butlerschool

Wereldwijd zijn er maar twee butlerscholen met een eigen residentie. Eén ervan is te vinden in het Belgische Hertsberge. Een reportage. Lees verder

'Leider in de publieke sector moet steeds meer duizendpoot zijn'

'Leider in de publieke sector moet steeds meer duizendpoot zijn'

De eisen aan managers in de publieke sector worden steeds hoger, blijkt uit recent promotieonderzoek. 'De roep om handelend vermogen groeit.' Lees verder

Maarten Steinbuch (TUE): 'Nederland een van de pioniers in elektrische auto's'

Maarten Steinbuch (TUE): 'Nederland een van de pioniers in elektrische auto's'

Door gul overheidsbeleid loopt Nederland voorop in elektrische auto's. Gebruik die voorsprong nu, stelt Maarten Steinbuch. Lees verder

 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X