Tijdens een van mijn, uiteraard zeer schaarse, verloren uurtjes was ik met een collega aan het klessebessen en kwam ons gesprek na wat omzwervingen plotsklaps op het onderwerp bazenstress. De collega vertelde mij dat zijn partner de laatste tijd thuis nogal mopperde over de wijze waarop die partner door de baas behandeld werd. Dat er alleen nog maar spreadsheetsturing en powerpointmanagement plaatsvond, geen interesse voor de mens achter de medewerker werd getoond, nooit tevreden over de resultaten, nooit een compliment, geen begrip voor problemen, geen tijd als er tijd gevraagd werd, alle tijd en aandacht eisend, de schuld altijd bij een ander.
Het grappige, of eigenlijk helemaal niet grappige, was dat die collega zijn partner helemaal begreep en kon ondersteunen door uit eigen ervaringen te putten. Ook hij kende het verschijnsel Bazenstress en had het aan den lijve ondervonden. En het grappige, of eigenlijk helemaal niet grappige, was dat ik precies begreep waar hij het thuis over had, omdat ik die verhalen van mijn eigen thuis ook ken. Van mijn vrouw en sommige van haar vroegere bazen. En van mijzelf en sommige van mijn vroegere bazen.
Gelukkig kreeg het gesprek een positieve wending toen wij ons afvroegen wanneer een baas eigenlijk een goede baas is. Wanneer vinden medewerkers hun teamleider een goede baas, of managers hún lijnmanager? Hoe meet je dat eigenlijk? Van boven naar beneden hebben wij daarvoor allerlei regels en instrumenten: als je je afspraken nakomt, je KPI’s haalt, je projectresultaten op tijd en binnen budget, je beoordelingen keurig op tijd, dan is je baas tevreden over je (of zou dat formeel gesproken moeten zijn, en zo niet is dat weer aanleiding voor bazenstress).
Maar andersom? In tegenstelling tot al die meetbare criteria waarop een manager zijn ondergeschikte(n) kan beoordelen, was de conclusie van mijn gesprekspartner en mij dat volledig subjectieve maatstaven dienen te worden gehanteerd bij het beantwoorden van de vraag: heb ik een goede baas?
Hoewel onderstaand lijstje niet uitputtend is: neem je baas, of een andere manager, in gedachten en beantwoord de volgende vragen:
Als je alle punten met een volmondig ‘ja’ beantwoordt, dan heb jij een goede baas.
Stephen Covey schreef ooit over de 'true north values': eerlijkheid, integriteit, oprechtheid, geduld, compassie. Het morele kompas, de morele waarden die niet te vatten zijn in een definitie en niet te meten zijn op een schaal van 1 tot 10. Die binair zijn, die in absoluut positieve of negatieve zin gevoeld worden. Iedere organisatie, iedere manager en iedere medewerker is 'true north'. Of niet. En anderzijds: wij hanteren onze 'true north' waarden om te oordelen over de organisatie waarbij wij werken, onze manager waarvoor wij werken, onze collega’s waarmee wij werken.
Is jouw bedrijf of organisatie True North, oftewel eerlijk, integer, oprecht, geduldig, compassievol? Is jouw afdeling, jouw team True North? Is je directeur, je manager, je teamleider True North? Zijn jouw collega’s True North? Als het antwoord op één van deze vragen ‘nee’ is, zou ik thuis gaan mopperen. Óf het bespreekbaar maken. Al is het maar met een collega tijdens een van die schaarse verloren uurtjes.
En ten slotte: ben jij zelf True North? Zo niet, besef je dan dat jouw collega’s het onderling én thuis over jou hebben? En ben jij hun manager? Dan ben jij dus de oorzaak van bazenstress. Hoe voelt dat?

Over de auteur:
Dit Podiumartikel is geschreven door Luc Timmers, verandermanager bij grote (ICT) commerciele bedrijven en overheidsorganisaties, en auteur van onder meer De Lijnmanager en het boek De interimmanager als vriendelijke beul.
Over het podium:
Ook uw visie geven op ontwikkelingen binnen uw vakgebied? Plaats een artikel op MT Podium. Log in op mt.nl/profiel en voeg onder 'activiteiten' uw artikel toe. Interessante bijdragen worden meegenomen in de nieuwsbrief en op home geplaatst. MT Magazine publiceert bovendien periodiek 'Het beste van MT Podium.'