Willen we uit de crisis komen en een enorme groei doormaken, dan moeten 'snowball leaders' het roer binnen bedrijven overnemen. Podiumauteur Petrosjan Damen legt uit wat deze vorm van leiderschap inhoudt. 

Het jaar 2012 gaat ontegenzeggelijk grote uitdagingen met zich meebrengen. We zitten immers midden in een recessie. Toch ben ik erg optimistisch gestemd, omdat ik ervan overtuigd ben dat we een enorm potentieel nog niet hebben aangeboord. Als we in staat zijn om die bron te bereiken, komt er een energie vrij die ons in staat gaat stellen om de omslag te maken van een crisis naar groei.

Leiderschap door groepen met idealen

Wat we nodig hebben om de omslag te maken is een nieuwe vorm van leiderschap. Ik noem dit type: snowball leadership. Bij veel traditionele leiderschapsstijlen staat het individu met macht centraal. Bij snowball leadership gaat het om leiderschap door groepen met idealen. Zoals de term al insinueert, gaat het om het op gang brengen van een beweging. Een beweging waar het geven van betekenis centraal staat. Het verbinden van mensen die elkaar vinden in een gedeelde behoefte. De behoefte aan het geven van betekenis aan het werk dat men doet, en daarmee aan hun leven.

Wat zijn de kenmerken van snowball leadership en welke voordelen biedt deze nieuwe vorm van leiderschap? Dat, samen met twee verduidelijkende voorbeelden, leest u in dit artikel.

Kenmerken van snowball leadership

Om snowball leadership toe te kunnen passen zijn de volgende ingrediënten nodig:

1. Sneeuwvlokken die aan elkaar plakken: elke sneeuwbal begint met twee sneeuwvlokjes die aan elkaar plakken en zo in staat zijn - door het gewicht dat ze samen hebben - andere sneeuwvlokken mee te krijgen. Ook voor het op gang krijgen van een beweging heb je niet alleen een initiator nodig met een visie die ‘plakt’, maar zeker ook een eerste volger. Zoals zo mooi wordt gezegd in dit YouTube-filmpje: ‘The first follower transforms a lone nut into a leader’;
2. Een helling: een vereiste om die eerste sneeuwvlokken aan het rollen te krijgen is een aflopend oppervlak, ofwel een helling. Dit geldt ook voor het in gang zetten van verandering. Er is ‘momentum’ nodig: een reden om in beweging te komen. Dit kan zijn in de vorm van een kans of in de vorm van een bedreiging;
3. Een natuurkracht: om een sneeuwvlok aan het rollen te krijgen is een natuurkracht nodig, te weten zwaartekracht. Bij snowball leadership wordt een andere primaire kracht benut, namelijk de behoefte van mensen om betekenis te geven aan hun werk en aan hun leven.

Voordelen van snowball leadership

De belangrijkste voordelen van Snowball Leadership zijn:

1. Houdt zichzelf in stand: omdat de beweging is gebaseerd op de primaire behoefte aan zingeving levert het een energie op die zichzelf in stand houdt en dus niet voortdurend externe impulsen nodig heeft. Door als basis een natuurkracht te nemen wordt er veranderkundig een ‘perpetuum mobile’ gecreëerd. De intrinsieke motivatie van de mensen die onderdeel uitmaken van de beweging zorgt er namelijk voor dat het ‘vuurtje’ blijft branden;
2. Adaptief: net zoals een sneeuwbal zelf zijn ideale pad kiest tussen en over hindernissen resulteert de gepropageerde stijl in een aanpak die eenvoudig meebeweegt met ontwikkelingen die zich voordoen. De ‘motor’ achter de beweging is namelijk een primaire behoefte die niet tijdelijk is zoals een managementhype;
3. Neemt toe in kracht: de kern van de gebruikte beeldspraak slaat op een sneeuwbal die steeds groter wordt en daarmee toeneemt in snelheid en kracht. Ook bij een beweging die werkt volgens de principes van snowball leadership is dit het geval. Door te appelleren aan de behoefte aan het geven van betekenis wordt de beweging steeds groter in de tijd.

Voorbeeld 1: One Million Snowflakes

Een erg mooi voorbeeld van een ‘beweging van betekenis’ die op gang is gekomen via de principes achter snowball leadership is One Million Snowflakes. Dit initiatief, dat ik zo’n jaar geleden ben gestart, is een beweging van ‘professionals met een hart’ die geloven in een betere wereld en ervoor hebben gekozen om die te creëren. Wij zijn een groep professionals die er van overtuigd zijn dat het bedrijfsleven de oplossing kan zijn van mondiale problemen, in plaats van de oorzaak.

Onder het motto ‘kennis voor kennis’ willen wij scholing van kinderen in ontwikkelingslanden mogelijk maken door kennis van volwassenen in ontwikkelde landen bij elkaar te brengen. Dit doen we vooral in de vorm van jaarlijkse ‘kennisevents’ (congressen, alleen dan anders) waarvan de opbrengsten naar scholingsprojecten van stichting Save the Children gaan.

Voorbeeld 2: Whyz-beweging bij Allianz

Een tweede voorbeeld waar de principes achter snowball leadership zijn toegepast heeft betrekking op een beweging die enige tijd geleden is ingezet bij de afdeling Demand & IT Supply van Allianz Nederland. Het management van deze afdeling wilde na een periode van reorganiseren een omslag maken waardoor de medewerkers weer meer plezier in hun werk zouden krijgen. Het doel is daarbij om, vanuit het hervonden plezier, verdere professionaliseringsslagen te kunnen gaan maken.

Bij de start van dit initiatief, waar ik als adviseur bij betrokken ben, zijn we op basis van het gedachtegoed van Simon Sinek (‘Start With Why?’) met een aantal medewerkers van deze afdeling teruggegaan naar de kernvraag: ‘Why?’. Waarom doen we dit werk? Wat is de betekenis er van? Daarbij hebben we deze vraag zowel op individueel niveau terug laten komen (‘waarom kom jij elke dag je bed uit om naar je werk te gaan?’) als op het niveau van de afdeling (‘wat is de kern van de toegevoegde waarde van de afdeling?’). Het was indrukkend om de persoonlijke verhalen van enkele medewerkers van deze afdeling te horen over hun drijfveren. Deze open verhalen, waarbij zingeving een belangrijke rol speelden, werkten erg motiverend op hun collega’s en zorgde er zo voor dat de ‘sneeuwbal’ steeds groter werd.

Betekenis van ‘crisis’ en ‘groei’

Na bovenstaande voorbeelden gelezen te hebben, is het vast duidelijk wat snowball leadership is. Ik ben ervan overtuigd dat snowball leadership ons in staat kan stellen de omslag te maken van crisis naar groei. De crisis waar ik naar verwijs is niet de huidige economische crisis. Die crisis, die ongetwijfeld veel uitdagingen met zich meebrengt, komen we echt wel uit. Al is het niet dit jaar, dan wel in 2013. De grotere crisis waar ik op doel is de onbalans in ons systeem.

Naar mijn idee leven wij in een crisis zolang er onnodig ergens ter wereld kinderen sterven en zolang niet alle kinderen ter wereld de mogelijkheid hebben om naar school te gaan. Ik ben er van overtuigd dat we hier veel meer aan kunnen doen dan nu het geval is. Een oplossingsrichting is naar mijn idee dus het leggen van verbindingen tussen de universele behoefte van mensen om zin te geven aan hun bestaan. De groei die snowball leadership mogelijk kan maken is niet zozeer economische groei, het is de persoonlijke groei van personen die onderdeel uitmaken van een beweging van betekenis die bijdraagt aan het verhelpen van de echte crisis.

Eerdere bijdragen:

• ´Mr Manager, tear down this wall´
  
• Waarom u beter kunt vertrouwen dan wantrouwen
  
• Mentale grenzen bij sourcing: ´the final frontier´
  

Over de auteur:
Dit Podiumartikel is geschreven door Petrosjan Damen, Principal Consultant bij adviesbureau Kirkman Company en initiatior van One Million Snowflakes. Damen is tevens bezig met een promotieonderzoek aan Nyenrode Business Universiteit, waarbij hij zich richt op samenwerkingsverbanden tussen financiele instellingen.

Over het podium:
Ook uw visie geven op ontwikkelingen binnen uw vakgebied? Plaats een artikel op MT Podium. Log in op mt.nl/profiel en voeg onder 'activiteiten' uw artikel toe. Interessante bijdragen worden meegenomen in de nieuwsbrief en op home geplaatst. MT Magazine publiceert bovendien periodiek 'Het beste van MT Podium'