Bestuurders beslissen steeds vaker over ict, maar zijn daarbij afhankelijk van de input van de eigen ict-afdeling.

Bestuurders moeten steeds vaker beslissingen nemen waarbij ict een belangrijke rol speelt. Dat kan een fusie of reorganisatie zijn, maar bijvoorbeeld ook de invoering van Het Nieuwe Werken, of de vraag hoe sociale media nu écht strategisch benut kunnen worden voor de business. Ict wordt kortom steeds belangrijker, en de impact ervan steeds groter. Wie daarover beslist, moet dus goed weten waar hij of zij het over heeft.

Toch hebben veel bestuurders nog altijd een flinke ‘blinde vlek’ op het gebied van ict. “Ze weten bijvoorbeeld niet wat er technisch mogelijk is of wat een nieuwe tool voor hun organisatie betekent”, meent Bob Vos, directeur van ict­dienstverlener Switch. En dan kun je tegenwoordig moeilijk succesvol zijn, vindt ook Michel Vreedeveld, die als partner van Deloitte bedrijven adviseert over het benutten van technologie. “Aan de bestuurstafel moet voldoende kennis over ict aanwezig zijn om goed beslissingen te nemen en te zorgen dat het ook echt zorgt voor waardecreatie.”

Eenoog is koning

Dat het anders verschrikkelijk mis kan gaan, blijkt uit een aantal grote mislukte ict-projecten bij (semi)overheden, zoals Rijkswaterstaat, UWV, Belastingdienst en heel recent nog de politie. Maar ook de ict-verspilling bij het bedrijfsleven loopt in de miljarden (zie kader). En dat terwijl automatisering juist zou moeten zorgen voor meer efficiency. Volgens de specialisten van Deloitte en Switch ontstaan de missers niet zozeer doordat organisaties ict-kennis ontberen, maar doordat deze niet op het juiste niveau benut wordt. De werkrelatie tussen bestuurders en de technici van de ict-afdeling is van oudsher moeilijk. Veel technici zijn ‘onvoldoende ­bedrijfskundig’, terwijl bestuurders volgens hen juist weer ‘te makkelijk denken’ over wat ict allemaal kan oplossen.

Hun blinde vlek maakt bestuurders ook extra afhankelijk van de kennis van ict’ers. “Als je niet oppast, is het alsof je als bestuurder met de kalkoen over het kerstmenu staat te praten”, schetst Vos. “Dat geldt zeker bij reorganisaties of als het gaat over het outsourcen van ict. Ik ken ­organisaties die meer dan gehalveerd zijn, terwijl de ict’ers zijn blijven zitten omdat de directie niet goed kon beoordelen of zij eruit kunnen of niet. Die afhankelijkheid speelt ook bij de inzet van nieuwe technologie. De ict’er moet er maar net voor openstaan en er kennis van hebben. In het land der blinden is eenoog al snel koning. Zeker bij het MKB blijven daardoor veel mogelijkheden liggen, terwijl een directeur zich al snel laat afleiden door ‘spiegeltjes en kraaltjes’, zoals die mooie iPad op zijn bureau.”

illustratie: Martyn F. Overweel