Forbo Flooring is wereldmarktleider in linoleum. Het geheim? Anticyclisch investeren en een rotsvast geloof in het product. “Als we 25 jaar geleden de trend hadden gevolgd, werd er nu in Krommenie geen linoleum meer geproduceerd.”
Deel vijf in de serie Made in Holland

Wat valt op aan het kantoor van een linoleumverkoper? De vloer, hoe kan het ook anders. In de werkkamer van Frank van der Velde, general manager Benelux, liggen witgeoliede houten planken. Niet écht natuurlijk. Het is vinyl. Maar zó bedrukt dat het net hout lijkt. “Dit is projectvinyl,” zegt Van der Velde, terwijl hij naar beneden kijkt. Hij wijst naar een cirkel onder het bureau, in een andere kleur. “Dat daar is wel linoleum.” Zeil, linoleum: is er verschil? In de ogen van een leek hebben we het toch over één en hetzelfde product. Een misverstand dat ze bij Forbo in Krommenie, waar al meer dan honderd jaar linoleum wordt gemaakt, onmiddellijk uit de wereld helpen. “Linoleum is een natuurproduct,” zegt marketingmanager Wilma Wisse, die inmiddels is aangeschoven. “We voeren dat onder de naam Marmoleum. Wat jij zeil noemt, dat is vinyl. En dat wordt gemaakt van pvc, een aardolieproduct.” Forbo Flooring heeft in Krommenie de grootste linoleumfabriek ter wereld. Exacte cijfers wil de onderneming niet kwijt, maar uitgedrukt in vierkante meters rollen er jaarlijks ‘tientallen miljoenen’ uit de machines. Daarmee heeft Forbo naar eigen zeggen meer dan zestig procent van de wereldmarkt in handen. Een cijfer dat zich moeilijk laat verifiëren, maar een blik in de jaarverslagen van de twee grootste concurrenten geeft geen aanwijzingen voor het tegendeel. Krommenie is het onbetwiste centrum van de wereld die linoleum heet en eindstation van een internationale stroom grondstoffen. De jute komt uit Bangladesh, kurk uit Portugal. Lijnolie, het belangrijkste ingrediënt, wordt per schip aangevoerd uit Canada. Eerst naar de haven van Rotterdam en verder per binnenschip tot aan de Nauernasche Vaart, die langs de fabriek loopt. Een continue stroom, die alleen stokt als er ijs ligt. “Daar hebben we een afspraak over met de Assendelftse schaatsvereniging,” zegt Christel van de Geer, die rondleidingen verzorgt. Ja, het bij de lokale bevolking opgebouwde krediet is goud waard. Klachten over stankoverlast zijn er nagenoeg nooit. Alleen een relletje over de aanpalende nieuwbouwwijk Saendelft, een paar jaar geleden, leidde tot juridisch gedoe. Forbo wilde geen huizen zo dicht op de fabriek, maar daar dacht het gemeentebestuur heel anders over. De rechter floot het college uiteindelijk terug. Van Geer: “Er is zelfs een wethouder op gevall

Vinylland
Wereldmarktleider in linoleum: hoe word je dat? Van der Velde zoekt het antwoord bij de anticyclische aanpak die Forbo in het verleden hanteerde. Want linoleum kent een bochtige succescurve. “Vroeger waren er veel meer linoleumfabrieken,” legt hij uit. “In Nederland wel meer dan twintig.” Toen kwam vinyl op in de jaren zestig. Dat gold als hip, nieuw. Een teken van vooruitgang. Linoleum kreeg het heel moeilijk. Begin jaren tachtig was het bij Forbo ‘echt crisis’, aldus Van der Velde. “Maar de toenmalige directie zei: we gaan er toch mee door. We hebben een uniek product en een goed verhaal.” Met een grijns denkt hij terug aan de wijze marketinglessen die hij tijdens zijn studie kreeg. “Weet je wat het grappige is? Je leert steeds: lúister naar je klant. Verlies die niet uit het oog. Maar als we toen de trend hadden gevolgd, werd er nu in Krommenie geen linoleum meer geproduceerd.”Twintig jaar later is linoleum nog springlevend en op sommige markten zelfs bezig aan een groeispurt. Vooral in Amerika, door directeur supply chain management Paul de Ruiter omschreven als ‘vinylland’. “Er is daar een herwaardering voor natuurlijke producten,” constateert hij. “Architecten beginnen het bijzondere te zien van linoleum. Dat het géén plastic is.” Niet dat Forbo daar het gevecht om de designhuiskamer en minimalistisch ingerichte keukens aangaat. In Amerika zijn de pijlen gericht op de ‘projectmarkt’: scholen, kantoren, ziekenhuizen. Het is vertrouwd terrein. Wereldwijd verdient Forbo daar het leeuwendeel van zijn omzet (ongeveer negentig procent). Het is een markt waar linoleum vooral geldt als een hygiënische, duurzame en makkelijk te onderhouden vloerbedekking. Bacteriën gedijen niet op linoleum, vanwege de afweerstoffen in de lijnolie. Onmerkbaar voor de mens, maar funest voor ziektekiemen. In West-Europa zit Forbo in veel landen op een marktaandeel boven de zeventig procent. Absolute thuismarkt blijft Nederland. Daar worden nieuwe collecties getest en als het sein op groen gaat volgt de rest van de wereld. “Nederland houdt van linoleum,” glimlacht Van der Velde. “En dat heeft Forbo zo gemaakt.”