Freek Vermeulen: Hollandse topdocent

16 nov 2010  |   John van Schagen  
Freek Vermeulen

Hij is de enige Nederlandse docent op de topuniversiteit London Business School. Freek Vermeulen, 40 jaar en associate professor of Strategic & International Management. Zijn boek Business Exposed, gevuld met lessen voor managers, ligt nu in de winkels. “Innoveren gaat stapsgewijs.”


Business Exposed, the naked truth about what really goes on in the world of business. Het is de titel van een boek dat volgens Freek Vermeulen een brug slaat tussen academisch onderzoek en de dagelijkse besluitvorming waar managers mee te maken hebben. Voordat we hem hierover aan de tand voelen, eerst maar eens de vraag hoe een Nederlandse docent op zo’n belangrijke onderwijsinstelling terechtkomt.

“Ik ben om heel eerlijk te zijn een beetje een vreemde eend in de bijt. Vrijwel alle professoren hier hebben hun PhD gehaald op topschools zoals Stanford, Harvard of MIT. Mijn doctor-titel komt – met alle respect – van de Universiteit van Tilburg. Het onderzoek dat ik daar deed liep heel erg goed en het werd zelfs in enkele wetenschappelijke toptijdschriften gepubliceerd. Ook had ik al wat colleges verzorgd aan de universiteit daar en was daarvoor beloond met de Teaching Award van het International Business programma. Die opvallendheden op mijn cv heeft de staf van London Business School blijkbaar overtuigd van mijn kunnen. Ze durfden de gok wel te nemen. Inmiddels zit ik hier alweer tien jaar.”

Waaraan merk je dat je doceert op een internationale topuniversiteit?

“Aan van alles eigenlijk. Het niveau van collega’s, de beschikbare financiën en natuurlijk ook aan de kwaliteit van studenten. Die is werkelijk fantastisch.”

Hier gaan al jaren stemmen op voor een Harvard aan De Amstel. Hebben we in Nederland wel de ingrediënten voor een topuniversiteit?

“Op de eerste plaats lijkt het me geweldig natuurlijk. Maar zoiets realiseren is ontzettend moeilijk. Als je kijkt naar het lijstje met vooraanstaande businessschools in de wereld, dan zie je daarop namen als London Business School, INSEAD in Frankrijk en de Amerikaanse instellingen als Harvard, Standford en MIT. Die prijken daar al decennia lang. Vergelijk het met het topvoetbal. Ajax en PSV domineren ook al tientallen jaren de eredivisie en zo is het ook met businessschools. Er komt wel eens een nieuwe naam om de hoek kijken, maar dat is heel sporadisch. Dat komt omdat het niveau van zo’n instelling op alle fronten extreem goed moet zijn. De kwaliteit van de professoren, de beschikbare financiën voor onderzoek, marketing, stafleden, afdeling fondsenwerving, de recruiters, studenten en de PhD-studenten die wij zelf produceren en plaatsen over de hele wereld. Het is geen kwestie van een paar miljoen euro investeren en tien goede professoren binnenhalen. Alleen als het heel groot en breed wordt aangepakt, dan heeft zo’n project kans van slagen.”

Je hebt een boek geschreven. Waarom eigenlijk?

“In de wereld van businessschools heb je de mogelijkheid om elke acht jaar een sabbatical te houden. Die tijd kun je dan bijvoorbeeld gebruiken om zelf onderzoek te doen of een boek te schrijven. Dat laatste heb ik dus vorig jaar gedaan. Het is in de wetenschappelijke wereld echter niet heel gebruikelijk om een boek te schrijven voor managers. Het zorgt niet voor extra promotiekansen of meer aanzien in de academische wereld. Ook gaat je salaris er niet van omhoog. Toch heb ik het gedaan. Veel academisch onderzoek dat we doen wordt in wetenschappelijk tijdschriften gepubliceerd, maar zelden door veel mensen gelezen. Mijn doel was het om een brug te slaan tussen de wetenschap en de praktijk. Een inhoudelijk op onderzoek gebaseerd boek, maar ook toegankelijk geschreven voor managers. Daar zijn er niet veel van.”

In het boek behandel je hardnekkige virussen die het bedrijfsleven al jarenlang teisteren. Mythes en veronderstellingen die ervoor zorgen dat corporates minder succesvol zijn. Zo heb je het onder meer over de term corporate flu. Wat bedoel je daarmee?

“Een veelgebruikte formule in het bedrijfsleven is de strategie van een succesvolle organisatie één op één kopiëren. Dat gaat snel en is relatief makkelijk. Toch is deze werkwijze een voedingsbodem voor allerlei misconcepties. Ik noem dat dus corporate flu, het imiteren van managementpraktijken die stiekem een virus in zich herbergen. Neem bijvoorbeeld ISO 9000, de reeks standaarden die voorschrijven hoe bedrijven de kwaliteit van hun organisatie het beste kunnen organiseren. Dit gaat aan de hand van best practices. Op korte termijn leidt dat tot voordelen, zoals efficiency en productiviteit. De lange termijn is vaak minder rooskleurig. Dankzij goed wetenschappelijk onderzoek weten we nu bijvoorbeeld dat door de implementatie van zo’n ISO 9000-norm de innovatiegraad binnen bedrijven omlaag knalt. ISO 9000 schrijft voor dat iedereen zijn organisatie inricht op de standaard manier, terwijl innovatie juist per definitie moet afwijken van de standaard. Pas jaren later zien bedrijven hun innovatiegraad in elkaar storten en weten dan niet dat dit te wijten is aan het adopteren van ISO 9000. Het is dan lastig om de relatie oorzaak-gevolg in te zien. Imiteren hoeft niet per definitie verkeerd te zijn, maar het is wel zaak om dat te imiteren wat voor de eigen organisatie belangrijk is.”

Waarom hebben veel corporates eigenlijk zoveel moeite met innoveren?

“Dat komt vooral omdat ze de nadruk leggen op zaken die ze kunnen meten. Een manager die met een projectvoorstel komt, wordt al snel in de hoek gezet. ‘Presenteer ons eerst maar een businessplan met Return on Investment’, klinkt het dan. Maar wie zich in een vroegtijdig stadium te veel blindstaart op cijfers en tabellen loopt zaken mis. Neem de faxmachine. Marktonderzoek gaf aan dat niemand ooit een fax zou gaan kopen. Zelfs de marktkansen voor de mobiele telefoon werden vooraf niet rooskleurig ingeschat. De prognoses lieten zien dat vrijwel niemand behoefte zou hebben aan een mobiele telefoon op straat. Het onderzoek wordt gedaan op een moment waarop die producten nog niet bestaan. Dan blijkt het heel moeilijk om dat cijfermatig te onderbouwen. Daarom is het belangrijk dat je als bedrijf in het beginstadium vooral de kwalitatieve beoordeling een rol laat spelen. De cijfers spelen pas in een later stadium een rol. Elke innovatie gaat stapsgewijs. Plan daarom tijdens zo’n proces niet één, maar een aantal selectiemomenten in.”

Nu zullen er mensen zijn die roepen: leuk, die business-lessen van Freek Vermeulen. Maar hoeveel ervaring heeft hij nu eigenlijk als entrepreneur?

“Ik heb inderdaad nooit een eigen bedrijf geleid en de kans dat dit wel gebeurt acht ik niet groot. Dat is niet mijn ambitie. Maar wat ik in mijn boek schrijf, is niet uit de lucht gegrepen. Het is ook niet mijn opinie, het is gebaseerd op gedegen toponderzoek van businessschools van over de hele wereld. Ik vergelijk mezelf wel eens met een criminoloog. Ik bestudeer managers zoals een criminoloog criminelen bestudeert. Je kunt heel veel over criminelen leren door onderzoek naar ze te plegen, maar dat wil niet zeggen dat je er zelf eentje moet zijn.”

Lees meer over innoveren:

Gerelateerde artikelen:


Gegevens ontvanger
Naam ontvanger:
Email ontvanger:
Jouw gegevens
Naam:
Email:
7 gouden tips van ervaren managers om met een gerust hart op vakantie te kunnen

7 gouden tips van ervaren managers om met een gerust hart op vakantie te kunnen

Zorgeloos op vakantie gaan blijft een uitdaging, zeker voor managers. 7 ervaren leiders delen hun tip om de boel in de vakantie de boel te laten zijn. Lees verder

Flixbus gaat voor Brexin: nieuwe buslijnen naar Londen dankzij overname Megabus

Flixbus gaat voor Brexin: nieuwe buslijnen naar Londen dankzij overname Megabus

Met de overname van Megabus breidt Flixbus de buslijnen ook uit naar Londen, ook na de Brexit. Zo groeit de ov-disruptor verder in Europa. Lees verder

De leiderschapslessen van een WK-winnende honkbalcoach

De leiderschapslessen van een WK-winnende honkbalcoach

Brian Farley was de eerste ooit die een Europees team wereldkampioen maakte. Nu leert hij leiders in het bedrijfsleven net zo effectief te worden. Lees verder

30 procent MKB moet businessmodel omgooien om niet binnen 5 jaar failliet te gaan

30 procent MKB moet businessmodel omgooien om niet binnen 5 jaar failliet te gaan

Een derde van de middelgrote MKB bedrijven verwacht 2022 niet te halen zonder het businessmodel drastisch om te gooien. Lees verder

Dit zijn Nederlands beste digitale dienstverleners

Dit zijn Nederlands beste digitale dienstverleners

Elk bedrijf wordt een technologiebedrijf. Maar wie kan je het best helpen om van die transformatie een succes te maken? MT vroeg het zijn lezers, voor de 16e keer op rij. KPN en Exact worden het meest genoemd – én het meest gewaardeerd. Lees verder

Fiction wordt science: bellen met een hologram

Fiction wordt science: bellen met een hologram

Hologrammen bestaan natuurlijk al veel langer, maar sinds kort zijn er technieken waarmee we met behulp van Virtual Reality-software die hologrammen kunnen aanraken, draaien en manipuleren als ware het fysieke objecten. Lees verder

Hoe digitaal zijn MBA’s?

Hoe digitaal zijn MBA’s?

Tegenwoordig is iedereen continu online en dat verwachten we ook van onze omgeving. In hoeverre spelen MBA's in op deze ontwikkeling? Lees verder

Waarom je moet dóórvragen tot het iedereen irriteert

Waarom je moet dóórvragen tot het iedereen irriteert

Waaróm? Waaróhóm? Kleuters houden dat spel lang vol. Mike Bakker van House of Performance legt in dit blog uit waarom managers ook vaker de waarom-vraag moeten stellen. Lees verder

Eerste tekenen van een Brexodus van bedrijven - Hoe Facebook kantoorpolitiek tegengaat

Eerste tekenen van een Brexodus van bedrijven - Hoe Facebook kantoorpolitiek tegengaat

Plus: Geen zicht op miljarden voor Europese klanten Volkswagen, particulieren financieren bedrijfsvastgoed en geen hoofdpijn dankzij Hiddink. Lees verder

Waarom stoppen met projecten zo moeilijk is

Waarom stoppen met projecten zo moeilijk is

Bijna al mijn klanten komen tijd tekort, of ze nu directeur zijn, manager of ondernemer. Dat komt omdat ze lopende projecten niet op tijd stoppen. Lees verder

Whitepapers
 
Volg MT op Twitter


@MTNieuws op Twitter
X