Zonder urgentie geen verandering, zegt John Kotter. Maar let op, want sommige urgentie is vals.

Vier uur. Meer tijd heef John Kotter niet nodig om te onderzoeken of een bedrijf goed functioneert. En vooral: of er een gevoel van echte urgentie leeft onder de medewerkers. Wat hij doet in die vier uur? "Goed rondkijken. Mensen vragen waar ze mee bezig zijn. Binnenlopen bij een vergadering. Het is echt niet zo ingewikkeld. Tenzij ze me opsluiten in een kamer zonder ramen, heb ik aan vier uur genoeg."

Warme broodjes
Hij schreef zestien boeken, die als warme broodjes over de toonbank gingen. Beroemd is hij vanwege zijn onmisbare acht stappenplan voor veranderingsmanagement. In zijn nieuwe boek concentreert Kotter zich op de eerste en volgens hem belangrijkste van zijn acht stappen: urgentie. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor ‘valse' urgentie.

Alert gedrag
Kotter: "Echte urgentie is gedreven door een diepgewortelde overtuiging dat er grote kansen en problemen liggen die om een antwoord vragen. Echte urgentie leidt tot alert gedrag. Valse urgentie is gedreven door angst en woede, vaak omdat de organisatie onder druk staat of in problemen verkeert. Valse urgentie zorgt voor veel activiteit maar weinig productiviteit. Er worden lange werkdagen gedraaid, er zijn task forces te over en iedereen schrijft zich blauw aan rapporten, maar het levert niets op."

Echt of vals
Echt of vals, hoe ziet u dat als manager? "Als je eenmaal begrijpt wat het verschil is, kijk je op een andere manier naar de wereld. Echte urgentie herken je meteen. Mensen die gedreven worden door een gevoel van urgentie zijn actief op zoek naar informatie. Ze staren niet naar de muren van hun kantoor, maar willen weten waar mensen in andere delen van de organisatie mee bezig zijn."

Van boven
Meestal druppelt urgentie van boven de organisatie naar beneden, zegt de goeroe, maar er zijn uitzonderingen. "In een van mijn eerdere boeken beschrijf ik het voorbeeld van een bijna pensioengerechtigde ingenieur en een zomerstagiaire die samen een grote verandering in de organisatie tot stand brengen. Het kan dus wel."

Organisatiestructuren
Heeft zijn pleidooi gevolgen voor de organisatiestructuren, zoals we die nu kennen? "Ik denk dat de behoefte aan urgentie een van de krachten is, die ervoor zorgt dat de organisatievormen die we kennen uit de vorige eeuw gewijzigd worden. Ik kan me maar moeilijk voorstellen hoe een grote, gelaagde organisatie langere tijd een gevoel van urgentie kan vasthouden. Organisaties die daar wel in slagen, zijn meestal kleinschalige technologiebedrijven. Bijna zonder uitzondering zijn dat zeer platte organisaties. Dat is geen toeval. Horizontale communicatielijnen zijn sneller dan verticale."

Stappenplan
Tot slot, om uw geheugen nog even op te frissen. Wat waren Kotters acht stappen voor veranderingsmanagement ook alweer?

1. Creëer een gevoel van urgentie
2. Vorm een sterk, leidend team
3. Ontwikkel een visie en strategie voor de verandering
4. Communiceer om draagvlak en betrokkenheid te creëren
5. Maak het anderen mogelijk om te handelen
6. Genereer kortetermijnsuccessen
7. Houd het tempo hoog
8. Creëer een nieuwe cultuur

Nieuwsgierig naar de rest van het verhaal? Lees het hele interview in MT 20. Of bestel het boek Een gevoel van urgentie! Van John Kotter hier.